BBM Magazine Issue-Sayı: 61 February - Şubat 2023

BBM • FEBRUARY - ŞUBAT 2023 73 QTLs for 54 out of 114 proteins (Figure 1 and Figure 2). Our find- ings suggest that more than half of the investigated proteins are quantitatively inherited and controlled by many genes, each with rather small effect. This quantitative inheritance is well-described in literature for the most investigated traits, e.g., yield, but also classically determined protein content. In contrast, many of the QTLs identified for the 54 proteins had very high peaks in the Manhattan plot (Figure 1) and explained a large proportion of the genotypic variance of the individual proteins (Figure 2b, Table 1). In wheat, major QTLs are known, such as for plant height (Rht genes), heading time (Ppd genes), and disease resistance (e.g., Lr genes), but in most cases, the proportion of the explained genotypic variance was much lower than for many proteins in our study. Therefore, the iden- tified QTLs could be very interesting for future wheat breed- ing, provided that the relevance of the respective proteins for future wheat supply chains is demonstrated. The 54 identified QTLs were similarly distributed across the A and B genomes, but only a small number of them were detected on the D genome (Figure 2a and Figure 3). This is in line with the literature on genomics in wheat and can be explained by the limited genetic diversity of the D genome compared to the A and B genomes. Interesting breeding approaches have begun to utilize the genetic potential of the D genome of wheat, such as synthetic wheat. As these breeding lines are quite new and, to our knowledge, not yet present in European wheat cultivars, they were also not present in our wheat cultivar list. For proteins belonging to the same family, we found that they are controlled by loci whose physical positions are lo- cated close to one another on the same chromosome or by loci on potential homologous chromosomes (Figure 3). teinden 54’ü için ana QTL’leri belirledik (Şekil 1 ve Şekil 2). Bulgularımız, incelenen proteinlerin yarısından fazlasının kantitatif olarak kalıtıldığını ve her biri oldukça küçük etkiye sahip birçok gen tarafından kontrol edildiğini göstermekte- dir. Bu kantitatif kalıtım, verim gibi en çok araştırılan özel- liklerin yanı sıra klasik olarak belirlenen protein içeriği için de literatürde iyi tanımlanmıştır. Buna karşılık, 54 protein için tanımlanan QTL’lerin çoğu Manhattan grafiğinde çok yük- sek tepe noktalarına sahipti (Şekil 1) ve bireysel proteinle- rin genotipik varyansının büyük bir kısmını açıklıyordu (Şekil 2b, Tablo 1). Buğdayda, bitki boyu (Rht genleri), başaklanma zamanı (Ppd genleri) ve hastalık direnci (örneğin, Lr genle- ri) gibi önemli QTL’ler bilinmektedir, ancak çoğu durumda, açıklanan genotipik varyansın oranı çalışmamızdaki birçok proteinden çok daha düşüktür. Bu nedenle, belirlenen QTL’ler, ilgili proteinlerin gelecekteki buğday tedarik zincir- leri için uygunluğunun gösterilmesi koşuluyla, gelecekteki buğday ıslahı için çok ilginç olabilir. Tanımlanan 54 QTL, A ve B genomları arasında benzer şekilde dağılmış, ancak D genomunda sadece az sayıda QTL tespit edilmiştir (Şekil 2a ve Şekil 3). Bu durum buğday- da genomik literatürle uyumludur ve D genomunun A ve B genomlarına kıyasla sınırlı genetik çeşitliliği ile açıklanabilir. Buğdayın D genomunun genetik potansiyelini kullanmak için sentetik buğday gibi ilginç ıslah yaklaşımları kullanılma- ya başlanmıştır. Bu ıslah türleri oldukça yeni olduğundan ve bildiğimiz kadarıyla Avrupa buğday çeşitlerinde henüz mev- cut olmadığından, buğday çeşitleri listemizde de yer alma- maktadır. Aynı aileye ait proteinler için, fiziksel konumları aynı kro- mozom üzerinde birbirine yakın olan lokuslar veya potan- siyel homolog kromozomlar üzerindeki lokuslar tarafından kontrol edildiklerini bulduk (Şekil 3). Örneğin, hepsi 4A SPECIAL COVER • ÖZEL DOSYA