BBM 78 - July 2024

(fainting during prolonged standing due to partial fluid loss), heat exhaustion, and heatstroke. In heat exhaustion, symp- toms such as lethargy, headache, sweating, muscle cramps, and palpitations develop, while the internal body tempera- ture can rise partially, but the mental state remains normal. In heatstroke, however, the internal body temperature rises above 40 degrees Celsius, and disruptions in central ner- vous system functions can lead to multiple organ failure and potentially fatal outcomes. Numerous epidemiological studies report health prob- lems that develop due to prolonged exposure to heat- waves. Cardiovascular events (acute myocardial infarction, arrhythmia, exacerbation of congestive heart failure, and stroke), respiratory conditions (asthma and chronic lung disease), and kidney-related diseases and their associated mortality risks increase parallel to temperature increases. High temperatures also increase the risk of premature birth, stillbirth, low birth weight, and congenital heart diseases during pregnancy.” Dr. Altuğ also addressed the effects of extreme heat on human psychology: “Temperature increases are associated with an increase in anxiety and depression, a tendency towards suicide, and behaviors involving anger and vio- lence. In this regard, compiling studies often focus on the early and direct effects of temperature increases. However, psychiatrists also draw attention to the indirect long-term effects of climate change on mental health. Particularly, eco- anxiety and climate depression, which affect children and adults, similarly, are due to the emotional struggles caused by the inability to prevent the destruction of our world, the uncertainty of the future, and the inadequacy of necessary actions... Our ability to adapt to climate change is directly linked to our emotional capacity to face this threat.” CLIMATE CRISIS AND DISEASE HAVE SHIFTED PLACES Dr. Altuğ also noted that diseases are shifting due to the climate crisis: “The climate crisis means the spread of in- fectious diseases to new regions. Let’s consider malaria, for example. Regions that were too dry or too cold for malaria in the past have become suitable for malaria transmission in the last 10 years. Warming in these regions also increases the spread of viral diseases such as Dengue Fever and Zika virus,” she stated, and drew attention to how this situation is perceived across different age groups: “Individual suscep- tibility and environmental vulnerability affect the impacts of heat on health. Being part of a marginalized ethnic group or having low socioeconomic conditions, as well as social iso- lation, advanced age, accompanying diseases, and medi- cation use, also influence the outcomes. Elderly individuals (65 years old and above) with weakened body heat regula- kas kasılmaları), ısı ödemi, ısı senkopu (kısmen sıvı kaybına bağlı uzun süreli ayakta duruşlarda bayılma), ısı bitkinliği ve sıcak çarpması bulunur. Isı bitkinliğinde halsizlik, baş ağrısı, terleme, kas krampları ve çarpıntı gelişirken iç vücut sıcaklığı kısmen yükselebilir ama mental durum normal seyreder. Sı- cak çarpmasında ise iç vücut sıcaklığının 40 derece üzerine çıkması ve merkezi sinir sistemi fonksiyonlarında bozulmay- la çoklu organ yetmezliği ve can kaybıyla sonuçlanabilen bir seyir gözlenir. Çok sayıda epidemiyolojik çalışma, uzun süreli sıcak- lık dalgalarına maruziyet ile gelişen sağlık sorunları bildi- rir. Kardiyovasküler olaylar (akut myokard enfarktüsü, aritmi, konjestif kalp yetmezliği alevlenmesi ve inme), solunumsal durumlar (astım ve kronik akciğer hastalığı) ve böbrek so- runlarına bağlı hastalıkların gelişimi ve bunlara bağlı ölüm riski sıcaklık artışıyla paralel artış göstermektedir. Yüksek sıcaklıklar gebelik sürecinde erken doğum, ölü doğum ve düşük tartılı doğum ve doğumsal kalp hastalıkları gibi isten- meyen sonuçlarda da artışa neden olur.” Aşırı sıcakların insan psikolojisindeki etkilerine de deği- nen Dr. Altuğ, “Sıcaklık artışı endişe ve depresyonda artma, intihara eğilim, öfke ve şiddet içerikli davranışlarla ilişkili bulunmuştur. Bu konuda derleyici çalışmalar sıklıkla sıcaklık artışının erken dönem ve doğrudan etkilerine odaklanmıştır. Ancak psikiyatristler iklim değişiminin uzun dönem men- tal sağlık üzerine dolaylı etkilerine de dikkat çekmektedir. Özellikle çocuklar ve erişkinleri benzer şekilde etkileyen eko-anksiyete, iklim depresyonu gibi. Kendi dünyamızın yıkılmasına engel olamamak, olanların ışığında geleceğin belirsizliği ve gerekli eylemlerin alınmasındaki yetersizliğin yol açtığı duygusal zorlanmalar... İklim değişimine uyum sağ- layabilmemiz, bu tehditle yüzleşebilecek duygusal kapasite- mizle doğrudan bağlantılı görülmektedir.” dedi. İKLIM KRIZI ILE HASTALIKLAR YER DEĞIŞTIRDI İklim krizi ile hastalıkların yer değiştirdiğinin de gözlemlen- diğini belirten Dr. Altuğ, “İklim krizi enfeksiyöz hastalıklarının da yeni bölgelere yayılımı demektir. Sivrisineklerle bulaşan sıtma hastalığını ele alalım. Geçmiş yıllara kadar sıtma yayı- lım için çok kuru veya çok soğuk olan bölgeler son 10 yıldır, sıtma yayılımı için uygun hale dönüştü. Isınan bu bölgelerde Dang Humması ve Zika virüs gibi viral hastalıkların yayılımını da artırmaktadır.” diye belirtti ve bu durumun her yaş gru- bunda algılanma biçimine şu sözlerle dikkat çekti; “Bireysel faktörlere bağlı yatkınlık ve çevresel faktörlere bağlı kırıl- ganlık sağlık üzerine sıcaklığın etkilerini değiştirir. Marjinal bir etnik gruba ait olmak veya düşük sosyoekonomik koşul- larda olmak kadar sosyal izolasyon, ileri yaş, eşlik eden has- talıklar ve ilaç kullanımları da sonuçları etkiler. Isı düzenleme sistemleri zayıflayan ve bedenin kendini serinletme becerisi azalan ileri yaş (65 yaş) kişiler olası ek hastalıklarından, ısı dengeleyici sistemi etkileyen ilaçlar kullanımlarından, hare- BBM • JULY - TEMMUZ 2024 77 ARTICLE • MAKALE