BBM Magazine 80 - September 2024

way, it will work.” Is there a formula for this? Is it feasible? I’m genuinely curious. Could you share your thoughts on this? Ayşe Ayşin Işıkgece: I place great importance on rural devel- opment because maintaining production in rural areas is crucial. In a situation where big cities are fully populated and rural areas are completely deserted, it’s impossible to sustain agriculture or preserve endemic diversity. Therefore, I firmly believe that the key to rural development in agriculture lies with women. Where the woman is, the man will be there too. We must prioritize keeping women in rural areas. The key to this is providing them with social opportunities and ensuring they can earn an income there. Why do people move to big cities? Because there’s an income. So, we need to create income opportunities for them in rural areas and support them socially to keep them there. What I’m trying to say is this: First, we need to keep women in the region. Second, we need to ensure they can earn mon- ey there. I’m involved in many projects related to women and cooperatives. While I was at the Ministry, we also initiated the ‘My Sister’ (Kız Kardeşim) project. What I’m seeing is that, under the banner of women’s cooperatives and production, we ex- pect women to not only make traditional foods like noodles and tarhana but also to have strong skills in accounting, marketing, managing social media, understanding hygiene, and knowing labeling regulations. Even if I knew all of that, I wouldn’t know how to make noodles. It’s impossible to expect one woman to handle all of this. It’s truly overwhelming to expect them to man- age an association or a cooperative, hold general assemblies, and everything else. Coming from a retail background, I’m now trying to bring these women’s cooperatives together with retailers to help them survive. But what I’m seeing is that they give the wom- en two training sessions, and once you turn your back, they are gone as if everything’s supposed to be done. It doesn’t work like that. You can’t train anyone with just two sessions. They need to learn about cooperatives on one hand, and so- cial media marketing on the other. It’s not possible. Therefore, you need to stay engaged with the region for the long haul. You have to be there saying, “We’ve provided the training, but we’re always here with you—as a mentor, as a consultant. We’re not just here for show.” They need mentoring and consulting in many areas. We also need to get women accustomed to ethical trade practices. I find customers in the retail community, friends make promises, but sometimes women can’t deliver their products, they don’t an- swer the phone, and they can’t prepare price lists. There’s a sig- nificant gap there. It’s not just a matter of telling Migros, Metro, and Carrefour to ‘buy this.’ There are major shortcomings in la- beling regulations, hygiene, order fulfillment, answering phones properly, and marketing the products correctly. Let’s start with 3-4 cooperatives first. I believe that by creating highly success- ful examples, we can use the leverage effect and the domino effect to change the structure in Turkey, with older cooperatives educating newer ones. I place great importance on supporting cooperatives and local production in this regard. Ayşe Ayşin Işıkgece: Ben kırsal kalkınmayı çok önemsiyo- rum. Çünkü kırsalda üretimin devam ediyor olması çok çok önemli. Büyük şehirlerin tamamen dolduğu, kırsalın tamamen boşaldığı bir ortamda tarımın devam etmesi, endemik çeşitlili- ğin devam etmesi gibi bir şey söz konusu olamaz. Dolayısıyla ben tarımda kırsalın kalkınabilmesinin anahtar rolünün kesin- likle kadın olduğunu düşünüyorum. Kadın neredeyse erkek orada. Bizim kadını öncelikle kırsalda tutmamız gerekiyor. Bu- nun da anahtarı kadına orada sosyal imkanlar tanımak, kadı- nın orada ekonomi kazanmasını sağlamak. Yani bir şekilde bir gelirinin olması lazım. Niye insanlar büyük şehirlere geliyor? Çünkü bir gelir olduğu için buraya geliyor. Dolayısıyla bizim orada onlara bir gelir yaratıyor ve onları orada sosyal anlamda besliyor olmamız gerekiyor. Söylemek istediğim şu: Bir kadını bölgede tutacağız. İki kadının orada para kazanmasını sağlayacağız. Ben kadın ve kooperatiflerle ilgili çok fazla projeler yapıyorum. Bakan- lıktayken kız kardeşim projesi de yapmıştık. Şunu görüyo- rum, biz aslında bu kadın kooperatifleri, üretim falan başlığı altında, kadının hem erişte kesmesini, tarhana yapmasını, hem de çok iyi muhasebe bilmesini, pazarlama yapmasını, sosyal medyasını idare etmesini, hijyenden anlamasını, eti- ket mevzuatından anlamasını bekliyoruz. Bunların hepsini ben bilsem bile ben erişte kesmeyi bilmiyorum. Bunun hep- sini bir kadında toplamak gerçekten hem de dernek yöne- timi, kooperatif yönetimini bilecek, genel kurullar yapacak falan, çok acayip. Ben marketçilikten geldiğim için de şuanda marketlerle bu kadın kooperatiflerini bir araya getirerek onların yaşamasını sağlamaya çalışıyorum. Ama şunu görüyorum, gidiyorlar ka- dınlara iki eğitim veriyorlar, arkanı dönüp geldiğin zaman her şey bitmiş gibi algılanıyor. Yok böyle bir şey. İki tane eğitimle hiç kimseyi yetiştiremezsiniz. Bir yanda kooperatifçiliği öğre- necek, bir yanda sosyal medya pazarlamayı öğrenecek. Yok böyle bir şey. Dolayısıyla bölgenin elinden uzun soluklu tutu- yor olmak gerekiyor. Yani eğitimimizi verdik ama sürekli yanla- rındayız, mentor olarak yanındayız. Danışman olarak yanında- yız. Laf olsun, torba da olsun diye yanında değiliz. Konusunda bir kere yanında olmak gerekiyor. Onlara birçok konuda mentorluk, danışmanlık yapmak ge- rekiyor. Ve kadınlarımızı etik ticaret konusuna da alıştırıyor ol- mamız lazım. Ben marketçilik camiasında müşteri buluyorum. Arkadaşlar söz veriyorlar, kadınlarımız bazen ürünlerini yetişti- remiyorlar, telefona çıkmıyorlar. Fiyat listelerini hazırlayamıyor- lar. Orada da çok büyük eksiklik var. Yani sadece Migros, Met- ro ve Carrefour’a bunu al demekle sorun çözülmüyor. Etiket mevzuatında, hijyende, ürünlerin siparişlerinin gönderilmesin- de, telefonlara doğru çıkılmasında, bu işin doğru pazarlanma- sında çok büyük eksiklikler var. İlk önce 3-4 tane kooperatifle başlayalım. Buradan çıkarılacak çok başarılı örneklerle kaldı- raç etkisi yapıp domino etkisiyle bunun eski kooperatifler yeni kooperatifleri eğiterek Türkiye’deki yapıyı değiştirebileceğini düşünüyorum. Ben bu anlamda kooperatifi ve yerel üretimi desteklemeyi çok önemsiyorum. BBM • SEPTEMBER - EYLÜL 2024 45