BBM Magazine 82 - Kasım/November 2024

CONSUMPTION RESEARCH • TÜKETİM ARAŞTIRMASI BBM • NOVEMBER - KASIM 2024 86 acıyı hafifletmek için çok az şey yapacaktır. Yüksek fiyatlar, çatışma- lar, aşırı hava koşulları ve diğer şoklar 2024 yılında 725 milyondan fazla insanı gıda güvencesinden yoksun hale getirmiştir.” ORTADOĞU’DAKIÇATIŞMALARPETROLFIYATLARINDAKI DALGALANMAYI KÖRÜKLÜYOR, 2025’TE ISTIKRAR SAĞLANMASI BEKLENIYOR Geçtiğimiz yıl Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle de çatışma- ların şiddetlenmesi halinde büyük emtia üreticilerinin petrol ve gaz altyapısının zarar görebileceği endişeleri nedeniyle petrol fiyatlarında önemli bir dalgalanma yarattı. Çatışmaların şiddet- lenmeyeceği varsayımıyla, Brent tipi ham petrolün yıllık ortalama fiyatının bu yıl varil başına 80 dolardan 2025 yılında son dört yılın en düşük seviyesi olan 73 dolara düşmesi bekleniyor. Ancak rapor aynı zamanda çatışmanın tırmanması halinde, özellikle de küresel petrol arzının bu yılın sonuna ka- dar %2 veya günde 2 milyon varil azalmasıyla sonuçlanması halinde neler olabileceğini de değerlendiriyor. 2011’deki Libya iç savaşı ve 2003’teki Irak savaşında meydana gelen kesinti ölçeğinde bir kesinti. Benzer bir kesintinin tekrarlanması halinde Brent fiyatları başlangıçta keskin bir yükselişle varil başına 92 dolara kadar çıkacaktır. Ancak çatış- madan etkilenmeyen petrol üretici- leri, petrol üretimini artırarak yüksek fiyatlara hızlı bir şekilde yanıt verebilir. Sonuç olarak, fiyat artışı nispeten kısa ömürlü olabilir ve petrol fiyatı 2025 yılında varil başına ortalama 84 dolar olabilir. Bu rakam 2025 yılı için yapılan temel tahminin %15 üzerinde, ancak 2024 yılı ortalamasının sadece %5 üzerinde olacaktır. Dünya Bankası Grubu Baş Ekonomist Yardımcısı ve Beklen- tiler Grubu Direktörü Ayhan Köse, “İyi haber şu ki, küresel eko- nomi önemli bir petrol şokuyla başa çıkmak için eskisinden çok daha iyi durumda görünüyor” dedi. “Bu durum gelişmekte olan ekonomilerdeki politika yapıcılara bazı nadir fırsatlar sunuyor: birincisi, düşen emtia fiyatları enflasyonu hedeflere geri getir- mek için para politikasına yardımcı bir tamamlayıcı sağlayabilir; ikincisi, politika yapıcıların pahalı fosil yakıt sübvansiyonlarını geri çekmek için bir penceresi var.” Raporun özel bir odak bölümü, küresel emtia fiyat hareketleri- nin pandemi sırasında ve sonrasında neden bu kadar senkronize olduğunu inceliyor. Rapor, 2020-23 döneminde emtia fiyatlarının, salgının küresel ekonomik yansımalarının yanı sıra Rusya’nın Ukrayna’yı işgali gibi emtiaya özgü büyük ölçekli şoklar nedeniy- le birlikte hareket ettiğini ortaya koyuyor. Senkronize fiyat artışları daha yüksek küresel enflasyona ve daha düşük ekonomik büyü- meye yol açma eğilimindedir. Geçtiğimiz yıl içinde fiyat hareketle- ri daha az senkronize hale gelmiştir. prices, conflict, extreme weather, and other shocks have made more than 725 million people food insecure in 2024.” MIDDLE EAST CONFLICT FUELS OIL PRICE VOLATILITY, STABILIZATION EXPECTED IN 2025 Over the past year, conflict in the Middle East has brought significant volatility to oil prices—particularly because of concerns that the oil and gas infrastructure of major com- modity producers could be damaged if the conflict were to intensify. Assuming the conflict does not intensify, the annu- al average price of Brent crude is expected to fall to a four- year low of $73 in 2025, down from $80 a barrel this year. But the report also assesses what might happen if the conflict were to escalate, specifically if it resulted in re- ducing the global oil supply by 2%, or 2 million barrels per day, by the end of this year—a scale of disruption that occurred with the Libyan civil war in 2011 and the Iraq war in 2003. If a similar disruption were to recur, Brent prices would initially rise sharply to a peak of $92 a barrel. However, oil producers unaffected by the conflict could quickly respond to higher prices by boosting oil production. As a result, the price spike could be relatively short-lived, with the oil price averaging $84 a barrel in 2025. That would still be 15% above the baseline forecast for 2025 but only 5% above the 2024 average. “The good news is that the global economy ap- pears to be in much better shape than before to cope with a significant oil shock,” said Ayhan Kose, the World Bank Group’s Deputy Chief Economist and Director of the Prospects Group. “That opens up some rare opportunities for policymakers in developing economies: first, declining commodity prices can provide a helpful complement to monetary policy to bring inflation back to targets; second, policymakers have a window to wind back costly fossil-fuel subsidies.” A special focus section of the report examines why global commodity-price movements were so synchronized dur- ing and after the pandemic. It finds that commodity prices moved in tandem during the 2020-23 period because of global economic repercussions of the pandemic as well as large-scale commodity-specific shocks such as Russia’s invasion of Ukraine. Synchronized price increases tend to lead to higher global inflation and lower economic growth. Over the past year or so, price movements have become less synchronize.