Türkiye Gıda İnovasyon Platformu (TÜGİP), Gaziantep Ticaret Borsası (GTB), Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) ve Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği (MÜSAD) iş birliğiyle, “Türkiye’de Makarna Sanayi, Genel Değerlendirme ve Gelecek Beklentisi Çalıştayı” düzenlendi. Dünyada ve Türkiye’de makarna üretimi, tüketimi ve ticaretinin değerlendirildiği çalıştayda makarna üreticileri, ürünün tarladan çatala uzanan yolculuğunda özellikle hammadde ve dış pazar ile ilgili yaşanan sorunları, talep ve önerilerini dile getirdi. 

Türkiye Gıda İnovasyon Platformu’nun öncülük ettiği çalıştaya Makarna Sanayicilerinin yanı sıra kamu kurum temsilcileri, akademisyen ve sektör profesyonelleri yoğun katılım gösterdi. 

TÜGİP açıklamasında Türkiye’de yıllık ortalama 3 milyon ton makarna üretildiği ve bunun yarısının ihraç edilerek 800 milyon dolar gelir sağlandığı bilgisi verildi. Makarna sanayinin hedefinin bu ihracatı birim değerinde de artış sağlayarak 2 milyar dolar seviyesine çıkartmak olduğu vurgulandı.

Dünyada ve Türkiye’de makarna üretimi, tüketimi ve ticaretinin ayrıntılı olarak ele alındığı Çalıştayda; makarna üreticilerinin, ürünün tarladan çatala uzanan yolculuğunda özellikle hammadde ve dış pazar ile ilgili yaşanan sorunları, talep ve önerileri değerlendirildi.

MAKARNALIK DURUM BUĞDAYININ ANA VATANI ANADOLU

Çalıştayın açılışında konuşan Gaziantep Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı, Anadolu ve Mezopotamya topraklarının dünyada makarnalık durum buğdayının ana vatanını oluşturduğunu söyledi. Pandemi döneminde makarnanın stratejik öneminin çok daha iyi kavrandığına dikkat çeken Akıncı, “Türkiye›de makarna sektörümüz son yıllarda önemli bir atılım gerçekleştirdi. Sektör temsilcilerimiz ileri seviyedeki teknolojik alt yapıları ve donanımlarıyla başarı çıtalarını kararlı bir şekilde daha üst noktalara taşımakta. Makarna üreticilerimiz, 2021 yılında 160 ülkeye yaptıkları 1 milyon 370 bin tonluk ürün ihracatından 780 milyon dolar gelir elde etti. Genel üretimin saç ayağını oluşturan Gazi şehrimiz ve bölgemiz ise bu ihracatın yaklaşık yüzde 75›ine imza attı. İhracatçılarımızın bu sene dış ticarette 1 milyar dolar seviyesini aşmasını ümit ediyoruz” dedi.

“DÜNYANIN İKİNCİ BÜYÜK İHRACATÇISIYIZ”

Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) Yönetim Kurulu Başkanı Aykut Göymen de çalıştayın makarnanın önemli üretim merkezlerinden biri olan Gaziantep’te gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti ifade etti. Türkiye’de makarna sanayiinde toplam 25 fabrikanın faaliyet gösterdiğini ve sektörün 3 milyon tonluk büyük bir üretim kapasitesine sahip olduğunu kaydeden Göymen, talep edilen ham maddeye yakınlık, iç ve dış pazarlara kolay ulaşabilme imkânından dolayı, Türkiye’deki makarna fabrikalarının Güneydoğu Anadolu ve Orta Anadolu Bölgelerinde yoğunlaştığını söyledi.

Sektörde Türkiye’nin dünyanın ikinci büyük ihracatçısı konumunda bulunduğunu kaydeden Göymen, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Genel ihracat dağılımına baktığımızda Güney Amerika, Afrika ve Avrupa Birliği dışında kalan ülkeler ile Uzak Doğu ülkelerine ciddi bir dış satım gerçekleştiriyoruz. Sektörümüz doğrudan ve dolaylı olarak 40 bin kişiye istihdam sağlıyor. Biz ülke olarak dünyanın en büyük makarna üreticilerinden birisiyiz ama makarna tüketiminde ise 9’uncu sırada yer alıyoruz. 2021 yılında kişi başına düşen ortalama makarna tüketimimiz 8,5 kilogram dolaylarında. Dünyada ikinci büyük üreticiyiz, ikinci büyük ihracatçıyız ama dünyada en fazla ithalat yapan iki tane pazardan mahrumuz. Bunlarda birisi Avrupa Birliği diğeri ise Amerika Birleşik Devletleri. AB’de Türk Makarnasına uygulanan bir kota var, ABD’de ise anti damping var. Türkiye, AB ülkeleri hariç 1 milyon 400 bin ton dolaylarında ihracat yaparken, İtalya ise sadece AB ülkelerine 656 bin ton ihracat gerçekleştiriyor” dedi.

GAZİANTEP DÜNYADA MAKARNANINBAŞKENTİ

Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği (MÜSAD) Yönetim Kurulu Üyesi Murat Bozkurt ise Türk Makarnası imajına katkı sunacak tüm çalışmaları desteklediklerini ve önemsediklerini söyledi. Çalıştayın ana konularından olan katma değerli üretim konusunun derneklerinin de öncelikli konularının başında geldiğini vurgulayan Bozkurt, “Ben şunu belirtmek istiyorum. Gaziantep makarnada kapasite anlamında Dünya›nın başkenti desek yeridir” dedi.

Etkinliğin son konuşmacısı Sürdürülebilirlik ve Dış Ticaret Uzmanı Dr. Meral Gündüz ise dünyada sürdürülebilir makarna üretiminde tarladan çatala giden yolun durum buğdayı üretimi ile başladığını, işleme sanayinde ve ambalajda inovasyonla devam ettiğini ifade etti. Dr. Gündüz, dünyada makarna sektöründe sürdürülebilirlik örneklerine yer vererek, bitkisel üretimde sözleşmeli tarım ve rejeneratif tarım uygulamalarının, makarna üretiminde yenilenebilir enerji ve ürün tasarımı uygulamaları hakkında paylaşımlarda bulundu.

Çalıştay kapsamında, TÜGİP Gıda Sanayi Koordinatörü Prof. Dr. Mehmet Pala’nın Oturum Başkanlığını üstlendiği ‘Makarna Sanayinin Sorunları ve Çözüm Önerileri ‘ ve ‘Makarna Sanayinin Gelecek Beklentisi’ temalı konulu iki farklı panel düzenlendi.

Çalıştayda öne çıkan konular:

 Makarnalık buğday arz güvenliği için sürdürülebilir sözleşmeli tarım ve maliyet düşürücü önlemlerin alınması, toprak kalitesi ve uygun tohumların kullanımı, standartların yeniden düzenlenmesi.

 Türkiye makarna ihracatında Avrupa Birliği tarife kotasının kaldırılması.

 Makarna ihracatında 700$/ton olan ihracat değerinin artırılması için üretim, Ar-Ge ve pazarlama stratejilerinin gözden geçirilmesi.

 Markalaşmaya önem verilmesi.

Ülkemizdeki kişi başı yıllık 8,5kg olan makarna tüketiminin artırılması ve faydaları konusunda toplumun bilinçlendirilmesi.

Makarna tüketiminde fonksiyonel makarna ürünleri, fonksiyonel bileşenler, prebiyotik lifli makarnalar, yüksek lifli düşük kalorili, düşük glisemik indekse sahip makarnalar gibi yeni trendlerin dikkate alınması.

 Makarna üretiminde yeni teknolojilerin kullanılması, inovatif ürün ve ambalaj tasarımları geliştirilmesi.

 Makarna sektöründe yenilenebilir enerji kullanımının artırılması.