BBM Magazine 100 - May/Mayıs 2026

BBM • MAY - MAYIS 2026 BBM • MAY - MAYIS 2026 64 65 HAM MADDE MALİYETİ İHRACAT REKABETİNİN MERKEZİNDE Makarna sanayisinin rekabet gücünü belirleyen en kritik unsurlardan biri ham madde maliyetidir. Türkiye’nin kendi makarnalık buğdayıyla üretim yapması ve bu üretimi ihracata dönüştürmesi stratejik açıdan son derece değerlidir. Ancak bunun sürdürülebilir olabilmesi için üretim maliyetlerimizin dünya ile rekabet edebilir seviyede olması gerekir. Bugün rakip ülkelerdeki maliyet yapısına baktığımızda Türkiye’nin bazı temel girdilerde dezavantajlı olduğunu gö- rüyoruz. Gübre, mazot ve diğer üretim girdilerindeki yük- sek maliyetler çiftçimizin üretim maliyetini artırıyor. Türkiye gübre hammaddesinde dışa bağımlı olduğu için bu maliyet baskısını kısa vadede tamamen ortadan kaldırmak kolay de- ğildir. Ancak bu gerçek, hiçbir şey yapılamayacağı anlamına gelmez. Tam tersine, çiftçiye verilen desteklerin daha etkin, daha zamanında ve daha hedefli şekilde kurgulanması gerekiyor. Çünkü çiftçinin maliyetini düşürmeden sanayicinin rekabet gücünü artırmak mümkün değildir. Ham madde maliyeti yük- sek olduğunda, sanayici uluslararası pazarlarda fiyat tuttur- makta zorlanır. Bu da ihracat performansımızı doğrudan et- kiler. Sektör olarak çiftçimizin emeğine ve alın terine saygı duyuyoruz. Yapılan fiyat değerlendirmelerinde çiftçinin üretim maliyetini ve emeğini dikkate almak ge- rektiğini biliyoruz. Ancak aynı zamanda dünya pazarlarında rekabet ettiğimizi de unutmamalıyız. Bu nedenle üreticiyi koruyan, sanayicinin ham maddeye re- kabetçi koşullarda ulaşmasını sağlayan ve ihracat gücümüzü destekleyen den- geli bir modele ihtiyacımız var. KENDİ HAMMADDESİYLE İHRACAT YAPABİLEN BİR SEKTÖR OLMALIYIZ Türkiye makarna sanayisi açısından en sağlıklı model, kendi üreticimizin yetiştirdiği kaliteli makarnalık buğdayı işleyerek dünya pazarlarına katma de- ğerli ürün olarak sunabilmektir. Elbette farklı ülkelerden ham madde tedariki teorik olarak mümkündür. Ancak bunun her zaman sürdürülebilir ve güvenilir bir yol olmadığını biliyoruz. Rusya, Ukrayna veya Kanada gibi ülkelerden ham madde temin etmek, küresel piyasa koşullarına, ihracat ver- gilerine, navlun maliyetlerine, kur hare- ketlerine ve ülkelerin kendi iç politika- larına bağlıdır. Bugün uygun görünen bir tedarik kanalı, yarın vergi, kota veya başka bir düzenleme nedeniyle reka- betçi olmaktan çıkabilir. Ayrıca her ülke kendi sanayisini korumak için farklı ted- birler alabilir. Bu nedenle Türkiye’nin önceliği, ken- di tarımsal üretim gücünü korumak ve geliştirmek olmalıdır. Makarnalık buğ- day üretiminde güçlü kalmak, yalnızca çiftçi açısından değil, sanayi ve ihracat açısından da stratejik öneme sahiptir. Kendi hammaddesiyle üretim yapabi- len bir makarna sanayisi, dış şoklara karşı daha dayanıklı olur. DESTEKLERİN MİKTARI KADAR UYGULAMA ŞEKLİ DE ÖNEMLİ Çiftçi destekleri, üretim maliyetlerinin dengelenmesi açısından büyük önem taşıyor. Ancak burada sadece destek miktarını değil, desteklerin nasıl uygu- landığını da konuşmamız gerekiyor. RAW MATERIAL COSTS ARE AT THE CENTER OF EXPORT COMPETITIVENESS One of the most critical factors determining the competitive- ness of the pasta industry is raw material cost. It is strategically important for Türkiye to produce pasta using its own durum wheat and turn this production into value-added exports. How- ever, for this to be sustainable, our production costs must be at a level that allows us to compete with the rest of the world. When we look at the cost structures in competitor countries, we see that Türkiye is at a disadvantage in some key inputs. High costs in fertilizer, diesel and other production inputs in- crease the production costs of our farmers. Since Türkiye is de- pendent on imported raw materials for fertilizer production, it is not easy to completely eliminate this cost pressure in the short term. But this does not mean that nothing can be done. On the contrary, farmer support mechanisms need to be de- signed in a more effective, timely and targeted manner. Because it is not possible to strengthen the competitiveness of industrial- ists without reducing farmers’ costs. When rawmaterial costs are high, industrialists struggle to offer competitive prices in interna- tional markets. This directly affects our export performance. As a sector, we respect the labor and efforts of our farmers. We know that farmers’ production costs and labor must be taken into account in price assessments. At the same time, however, we must not forget that we are competing in world markets. For this reason, we need a balanced model that protects producers, enables industrialists to access raw materials un- der competitive conditions and supports our export strength. WE SHOULD BE A SECTOR THAT EXPORTS WITH ITS OWN RAW MATERIAL For Türkiye’s pasta industry, the healthi- est model is to process the high-quality durum wheat grown by our own produc- ers and offer it to world markets as a value-added product. Of course, sourcing raw materials from other countries is theo- retically possible. But we know that this is not always a sustainable or reliable path. Supplying raw materials from countries such as Russia, Ukraine or Canada de- pends on global market conditions, export taxes, freight costs, exchange-rate move- ments and the domestic policies of those countries. A supply channel that appears suitable today may lose its competitive- ness tomorrow due to a tax, quota or an- other regulation. In addition, every country may take different measures to protect its own industry. For this reason, Türkiye’s priority should be to protect and develop its own agri- cultural production strength. Remaining strong in durum wheat production is stra- tegically important not only for farmers, but also for industry and exports. A pasta industry that can produce with its own raw material will be more resilient against ex- ternal shocks. THE WAY SUPPORTS ARE IMPLEMENTED MATTERS AS MUCH AS THEIR AMOUNT Farmer supports are highly important for balancing production costs. However, we need to discuss not only the amount of support, but also how these supports are implemented. In the past, we experienced serious implementation problems with some sup- ARTICLE • MAKALE ARTICLE • MAKALE