BBM MAGAZİNE Nisan 63 - April 63

COVER STORY • KAPAK DOSYASI heated in the hands of young girls with blue eyes. The story of rapata bread is beyond history. There are never-ending migrations in the bread atlas of Ana- tolia. Some took refuge in a secluded place on the migration route and rested in its shadow. “If you have some bread to eat in the evening, life will continue on the table and everything will be fine,” says the pale grandmothers. Not only her table, but mil- lions of people who set out with azan on the sparkling streets of the modern world set out in pursuit of bread money. Bread is still in the mouth of the lion in Anatolia. The one who gets up early takes the road and becomes a comrade to his future. Children who say “buy some bread for us for the evening daddy”, rely on time with the smell of bread bought from the bakery. Wherever you go in the world, the smell of childhood bread never leaves you. Although the eyes of those who are after their bread are fo- cused indoors, their dreams sometimes fall far away. The bread map of Anatolia carries this land to the world with the memory of taste, in the memories of those who left. In Anatolia, children grow up with the advice of taking care of your bread, wherever you are on the map, every table is opened to similar conversations. If you haven’t squatted cross-legged in Kars and added the old cheddar kara kılçık bread, you cannot be deeemed tasted the blessings of theworld yet. The streets of Kars are so sad that the locked doors wait for the day when they will be opened like bread. In houses with high ceilings, the flamboyant stories of great-grandmothers come to life in the ears of children trying to learn the alphabet in gaslight. Some of their stories come from far away. There are taste bread on their tables coming from the far provinces of Caucasus, Russia, and many other lands. Summer, winter, spring, Ramadan, holiday... Whichever you count, as many breads decorate Anatolia’s bakeries. If you look at the map every day, it changes every day. Lamentations are made for Çanakkale’s salvation donut, in the shadow of the hun- dred-year-old Republic. Can Gaziantep’s bitter wild apricot seed be forgotten? The story of those who passed away is hidden in the heroic stories of a nation that has sheltered their lives. What about the rusk Irak diyarlardan taşıdığı anılarının içinde ekmek tuz hakkı var. “Akşamları sofrada ekmek varsa sofrada hayat devam eder, her şey hallolur” diyor soluk benizli neneler. Sadece onun sofrası değil milyonlarda modern dünyanın ışıltılı cad- delerinde ezanla yola çıkanlar, hevesi kursağında kalanlar ekmek parasının peşinde yollara düşerler. Ekmek aslanın ağzındadır hala Anadolu’da, erken kalkan yol alır, yoldaş olur istikbaline. Akşama “ekmek al baba” diyen çocuklar fırından alınan ekmeğin kokusuyla zamanın arazlarına gü- venirler. Dünyanın neresine gidersen git çocukluk ekmeği- nin kokusu seni asla terk etmez, peşinden gelir. Ekmeğinin peşinde olanların gözü içerde, hayalleri bazen çok ırağa dü- şer. Anadolu’nun ekmek haritası tat hafızasıyla Anadolu’yu dünyaya taşır, gidenlerin anılarında. Ekmeğine sahip çık öğütleriyle büyür Anadolu’da çocuk- lar haritanın neresinde olursanız olun, her sofra benzer soh- betlere aralanır. Kars’ta bağdaş kurup eski kaşara kara kılçık ekmeğini katık etmemişseniz dünya nimetlerini henüz tatmış sayılmazsınız. Kars’ın sokakları öyle hüzün bağlamış ki kilitli kapılar da ekmekler gibi açılacağı günü bekler. Yüksek tavan- lı evlerde, büyük babaannelerin gösterişli öyküleri can bulur gaz ışığında “a b c’yi” hatmetmeye çalışan çocukların kula- ğında. Bazılarının hikâyeleri uzaklardan gelir Kafkaslar’dan Rusya’dan ırak illerden, sofralarında 7 düvelden ekmek lez- zetleri tüter, ocaklarında masal her dem temaşa. Yazı kışı, baharı, Ramazanı, bayramı hangisini saysan o kadar ekmek süsler Anadolu’nun fırınlarını, haritaya her gün baksan her gün değişir. Çanakkale’nin kurtuluş çöreğine ağıtlar yakılır, yüz yıllık Cumhuriyet’in gölgesinde. Gaziantep’in acı zerdali çekirdeği unutulur mu hiç canını siper etmiş bir ulusun kahramanlık hikâyelerinin içinde ya- şama veda edenlerin öyküsü saklı. Ya askerin kumanyasına katık peksimet ekmeği, dünyada eşi benzeri görülmemiş kurtuluş destanını bir parça kuru ekmekle yazmadık mı? Hangi haritada böyle paha biçilemez bir anı var. Türkiye’nin ekmek haritasını çizerken bazen kuşbakışı sey- re çıkıyoruz bazen sahilden manzaraya kapılarak yol alıyoruz. 39