BBM Magazine 80 - September 2024

need to produce 65% more than we do now to feed this addi- tional population. But at the same time, rapid urbanization, rail- roads, highways, and other infrastructure are shrinking agricul- tural lands. These developments maybe necessary, but they still reduce the available farmland. A 2-degree increase in tempera- ture could result in an 11% to 15% loss in agricultural productivity. Just as a 2-degree rise in our body temperature would send us to the hospital, nature feels this impact similarly. A 0.5-degree increase can lead to the extinction of a million species. So, at this point, we’re facing a significant dilemma. On one hand, we need more food to support a growing population; on the other hand, our agricultural lands are shrinking, and climate change is reducing their productivity. We’ve forgotten that soil is a living entity. There are now far fewer living organisms in the soil, and the organic matter content is critically low—around 2% despite it should be 5%. The total size of agricultural land is 88 percent of Turkey’s territory. When we visualize the world map in this way, we see how little agricultural land there is. One-third of it is already too degraded to be used. Therefore, we need to revive and restore the soil. I compare this to a person who has been on antibiotics continuously. Just as prolonged antibiotic use weakens the body and lowers its productivity, the overuse of chemicals and fertilizers has left not just Turkish soil but soils worldwide polluted and depleted of life, even contaminating ürettiğimizden %65 daha fazla üretmemiz gerekecek ki bu fazla nüfusu doyurabilelim. Ama bir yandan da nüfus artışıyla birlikte hızlı binalaşma, demir yolları, kara yolları gibi yapılar tarım alanlarını küçültüyor. Tamam bunlar da olmak zorunda ama tarım alanları gitgide küçülüyor. 2 derecelik bir artış ta- rımdaki verimliliği %11 ile %15 oranında kaybetmemiz anlamına geliyor. 2 derecelik bir artış insan vücudunun 2 derecelik ar- tışı kadar etki ediyor. Yani bizim vücudumuzun ısısı 2 derece arttığı zaman ne oluruz? Kesinlikle hastanelik oluruz. Doğanın hissi de bu. 0.5 derecelik artışta 1 milyon tür yok oluyor. Dolayısıyla baktığınızda çok büyük bir ikilem var. Bir yan- dan daha fazla gıdaya ihtiyacımız var, nüfusumuz artıyor. Bir yandan topraklarımız küçülüyor. Bir yandan iklim değişikliği tarım topraklarının verimini düşürüyor. Biz toprağın canlı bir madde olduğunu unutuyoruz. Artık toprağın içerisinde yete- rince canlı yok. Organik madde oranı çok düşük. Yüzde 5 olması gereken oran %2’lerde. Türkiye topraklarının yüzde 88’lik bir alanı tarım arazisi. Bu şekilde dünya haritasını gözü- müzün önüne getirdiğimizde tarım topraklarının ne kadar az olduğunu görüyoruz. Üçte biri şu anda kullanılmayacak kadar yıpranmış durumda. Dolayısıyla bizim toprağı kendine getirip iyileştirmemiz lazım. Bunu sürekli antibiyotik alan bir insana benzetiyorum. 365 gün antibiyotik aldığımızda vücudumuz nasıl savunmasız hale gelip tamamen verimliliği düşüyorsa sadece Türk toprakları değil dünya topraklarının tamamı bol kimyasal ve gübre nedeniyle hem yer altı sularını kirletiyor hem de içindeki canlılığı bitmiş vaziyette. Dolayısıyla bu bi- zim çok daha bilinçli bir tarım yapmamızı gerektiriyor. Ama bu zaman alacak bir durum. Yani toprağın temizlenmesi aynen vücuttaki antibiyotiğin temizlenmesine benziyor. Ama bu tek yol olarak görünüyor. Mine Ataman: Sonuçta elimizi eteğimizi çekip toprağı 10 yıl nadasa bırakamayacağımıza göre; eş zamanlı hem toprağı iyileştirip hani hem hastayı iyileştirip hem de aynı zamanda onun birtakım işler yapmasını da istememiz ge- rekiyor. Bu konuda fermente teknolojileri bize neler sağ- layacak? Nazlı Pişkin: Fermantasyonu sağlayan organizmalar faydalı bakteri ve mayalar aslında. Kendilerine fayda üretirken onları tüketen organizmalara da fayda sağlıyorlar. Yani biz ferman- te bir gıdayı, bir yoğurtu, bir kefiri, iyi bir turşuyu tükettiğimiz zaman onun içinde olan ve fermentasyonu sağlayan faydalı bakteri ve mayaları, faydalı mikroorganizmaları bünyemize alıyoruz. Gıdanın bol olduğu zaman onu fermante ederek kıt olduğu zaman beslenmede kullanıyorduk. Şimdi bu devam ediyor, ama bunun dışında artık tıpta da fermante gıdaları da sadece beslenmek için değil, içerdikleri probiyotikleri, faydalı bakteri ve mayalardan yararlanmak için tüketiyoruz. Tabii ki lezzet olmazsa olmaz. Çünkü bu organizmalar fermante ettikle- ri gıdanın tat profilinde müthiş bir değişiklik yapıyorlar. Yani iyi yönde çok güzel değişiklikler yapıyorlar. İşin hem sağlık tarafı hem lezzet tarafı hem de sürdürülebilir beslenme ta- BBM • SEPTEMBER - EYLÜL 2024 39