BBM Magazine 98 - March / Mart 2026

BBM • MARCH - MART 2026 44 COVER STORY • KAPAK DOSYASI COVER STORY • KAPAK DOSYASI BBM • MARCH - MART 2026 45 increase in oil prices. Brent crude rose by more than 10 percent within a few days, surpassing $80 per barrel, while some analysts predict that prices could exceed $100 if the conflict continues. The first impact of rising energy prices is being felt in the food industry through increased production and logistics costs. Sec- tors such as flour and pasta production are highly sensitive to changes in energy and transportation costs. In particular, fluc- tuations in natural gas and electricity prices directly affect many stages of production, from milling to pasta manufacturing. Energy costs are rising again The impact of tensions in the Middle East on global energy markets has been extremely rapid. The increase in security risks in the Gulf region—through which a significant portion of global oil and LNG shipments pass—has triggered a price in- crease commonly referred to in energy markets as the “geopo- litical risk premium.” Analysts note that energy prices are influenced not only by physical supply disruptions but also by the pricing of potential risks. Even the possibility of disruptions to the flowof oil and gas through the Strait of Hormuz is enough to trigger strong price increases in the markets. Approximately 21 million barrels of oil pass through this strait each day, and its closure or operation at limited capacity would represent a major shock for the global energy market. Rising energy prices affect food production through three main channels: Electricity and natural gas costs used in mills and pasta plants Fertilizer and diesel prices used in agricultural production Transportation and distribution expenses When these three factors converge, they can influence the entire cost chain from the wheat field to the factory and ulti- mately to the consumer. Freight and insurance costs are rising rapidly One of the most critical impacts of the military tension in the Middle East on global trade has been the rapid increase in maritime transport costs. Iran’s threats and attacks targeting vessels in the Gulf have led international insurance companies to classify the region as a “high-risk war zone.” The fact that war risk premiums increased by more than 50 percent in a short period has significantly raised the cost of en- try for tankers and cargo ships into the region. This develop- ment affects not only energy transportation but also the ship- ment of grain and food products. Many international shipowners and container companies have temporarily suspended their operations on Gulf routes or redirected them to alternative routes due to security concerns. However, since there is no real alternative to the Strait of Hor- muz for oil and gas shipments, there is a serious risk of logistical bottlenecks in the system. Risingfreightcostsparticularlyaffectthefollowingtradeflows: Wheat exports from the Black Sea and Europe to the Mid- dle East Pasta exports from Türkiye and Italy to Gulf countries Flour shipments from Türkiye to the Middle East and North Africa For this reason, developments in the region are indirectly af- fecting not only energy markets but also a significant portion of the global grain trade. The possibility of a new crisis in the fertilizer market Tensions in the Middle East also threaten fertilizer produc- tion, another critical component of the global food chain. The Gulf region supplies a significant portion of the key raw materi- als required for nitrogen and phosphate fertilizer production. Experts note that supply disruptions—particularly in the urea and ammonia markets—could create pressure on global ag- ricultural production. During the first days of the conflict, urea prices reportedly increased by approximately $130 per ton, while ammonia futures prices in Europe rose above $700. Rising fertilizer prices are seen as an important factor that could affect wheat production with a delay of several months. This situation could create new pressure on wheat supply and prices, particularly during the 2026–2027 season. birkaç gün içinde yüzde 10’dan fazla artarak 80 doların üzerine çıkarken, bazı analistler fiyatların çatışmanın uzaması halinde 100 dolar seviyesini aşabileceğini öngörüyor. Enerji fiyatlarındaki bu artışın ilk etkisi, üretim maliyetleri ve lojistik giderleri üzerinden gıda sanayisinde hissediliyor. Un ve makarna üretimi gibi sektörler, enerji ve ulaşım maliyetlerinde- ki değişimlere oldukça hassas bir yapıya sahip. Özellikle do- ğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki dalgalanma, değirmencilikten makarna üretimine kadar pek çok üretim aşamasını doğrudan etkiliyor. Enerji maliyetleri yeniden yükseliyor Ortadoğu’daki gerilimin küresel enerji piyasalarına etkisi çok hızlı oldu. Petrol ve LNG sevkiyatlarının önemli bir kısmının geçtiği Körfez bölgesinde güvenlik riskinin artması, enerji piya- salarında “jeopolitik risk primi” olarak adlandırılan fiyat artışını tetikledi. Analistler, enerji fiyatlarının yalnızca fiziksel arz kesintilerin- den değil, aynı zamanda olası risklerin fiyatlanmasından da etkilendiğini belirtiyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve gaz akışının sekteye uğraması ihtimali bile piyasalarda güçlü bir fiyat artışı yaratmaya yetiyor. Günlük yaklaşık 21 milyon varil petrolün geçtiği bu boğazın kapanması veya sınırlı kapasitey- le çalışması, küresel enerji piyasasında ciddi bir şok anlamına geliyor. Enerji fiyatlarının yükselmesi özellikle üç kanaldan gıda üretimini etkiliyor: Değirmen ve makarna tesislerinde kullanılan elektrik ve doğalgaz maliyetleri Tarımsal üretimde kullanılan gübre ve dizel fiyatları Nakliye ve dağıtım giderleri Bu üç unsur bir araya geldiğinde, buğdayın tarladan fabrika- ya ve oradan da tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte mali- yet zincirinin tamamını etkileyebiliyor. Navlun ve sigorta maliyetleri hızla artıyor Ortadoğu’daki askeri gerilimin küresel ticaret üzerindeki en kritik etkilerinden biri de deniz taşımacılığı maliyetlerinde yaşa- nan hızlı artış oldu. İran’ın Körfez’deki gemilere yönelik tehditle- ri ve saldırıları, uluslararası sigorta şirketlerinin bölgeyi “yüksek riskli savaş bölgesi” kategorisine almasına neden oldu. Savaş risk primlerinin kısa sürede yüzde 50’den fazla artma- sı, tanker ve yük gemilerinin bölgeye giriş maliyetlerini ciddi biçimde yükseltti. Bu durum sadece enerji taşımacılığını değil, tahıl ve gıda ürünlerinin sevkiyatını da etkiliyor. Birçok uluslararası armatör ve konteyner şirketi, güvenlik endişeleri nedeniyle Körfez rotalarında operasyonlarını geçici olarak askıya aldı veya alternatif rotalara yöneldi. Ancak petrol ve gaz sevkiyatları için Hürmüz Boğazı’nın gerçek anlamda bir alternatifi bulunmadığı için lojistik sisteminde ciddi darboğazlar oluşma riski bulunuyor. Navlun maliyetlerinin yükselmesi özellikle şu ticaret akış- larını etkiliyor: Karadeniz ve Avrupa’dan Ortadoğu’ya buğday ihracatı Türkiye ve İtalya’dan Körfez ülkelerine makarna ihracatı Türkiye’den Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya un sevkiyatları Bu nedenle bölgedeki gelişmeler, sadece enerji piyasaları- nı değil, tahıl ticaretinin önemli bir bölümünü de dolaylı olarak etkiliyor. Gübre piyasasında yeni bir kriz ihtimali Ortadoğu’daki gerilim, küresel gıda zinciri açısından bir baş- ka kritik başlık olan gübre üretimini de tehdit ediyor. Körfez bölgesi, azot ve fosfat gübre üretimi için kritik hammaddelerin önemli bir kısmını sağlıyor. Uzmanlar, özellikle üre ve amonyak piyasasında yaşanan arz kesintilerinin küresel tarımsal üretim üzerinde baskı yaratabi- leceğini belirtiyor. Çatışmanın ilk günlerinde üre fiyatlarının ton başına yaklaşık 130 dolar yükseldiği, Avrupa’da amonyak vade- li fiyatlarının ise 700 doların üzerine çıktığı bildiriliyor. Gübre fiyatlarındaki artış, birkaç ay gecikmeyle buğday üre- timini etkileyebilecek önemli bir faktör olarak görülüyor. Bu du- rum, özellikle 2026-2027 sezonunda buğday arzı ve fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşturabilir.