BBM Magazine 98 - March / Mart 2026

COVER STORY • KAPAK DOSYASI Risks for the wheat and flour trade The Middle East is one of the largest importing regions in the global wheat trade. Countries such as Egypt, Iran, Iraq, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates import millions of tons of wheat each year. Increasing geopolitical tensions in the region could affect grain trade in three different ways: 1. Financing and payment risks Uncertainties in the banking system and rising insurance costs during wartime may complicate commercial transactions. Sanctions risks, in particular, could narrow financial channels in trade with certain countries. 2. Logistical delays Delays in maritime transport could extend delivery times for grain shipments. This situation represents a risk for importing countries, especially in terms of inventory management. 3. Price volatility Rising energy and logistics costs may also cause fluctuations in grain prices. This could trigger food inflation, particularly in import-dependent countries. What does this mean for Türkiye and Europe? Türkiye is one of the world’s largest flour exporters and also a major player in pasta exports. The Turkish milling industry sells extensively to markets in the Middle East and Africa. This new tension in the Middle East presents both risks and opportunities for Türkiye. The most important risk factors include: Rising energy costs Increasing freight and insurance expenses Potential contraction in regional demand However, some scenarios could also create new export opportunities for Türkiye. If sanctions against Iran expand or if Iran’s food industry production capacity is damaged, supply gaps may emerge in certain markets across the region. These gaps could potentially be filled by regional producers such as Türkiye, Kazakhstan, and Russia. Cost pressure in the baking and pasta sectors The baking and pasta industries are considered among the most energy-sensitive areas of food production. Pasta produc- tion requires large amounts of electricity and steam energy, while natural gas consumption represents a major cost compo- nent in the baking sector. If the rise in energy prices continues, the following effects may occur: Increased production costs Higher final product prices Demand contraction in some markets In developing countries in particular, increases in the prices of staple foods such as bread and pasta are viewed as an issue with potential social and economic consequences. Is the global food system ready for another shock? In recent years, the global food system has experienced several major shocks. The COVID-19 pandemic, the Russia– Ukraine war, and security crises in the Red Sea have demon- strated how fragile the food supply chain can be. The new tension that began with the military operation against Iran has once again brought these vulnerabilities to the forefront. The simultaneous rise in energy, fertilizer, and logis- tics costs creates a multilayered risk for food production. However, some experts note that global grain stocks are in a better position compared with previous crises, which could help prevent a major supply crisis in the short term. Nevertheless, if tensions in the Middle East persist for an ex- tended period, it appears inevitable that the cost pressures that begin with rising energy prices will be reflected more strongly in global food markets. Buğday ve un ticareti açısından riskler Ortadoğu, küresel buğday ticaretinin en büyük ithalatçı böl- gelerinden biri. Mısır, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler her yıl milyonlarca ton buğday ithal ediyor. Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin artması, tahıl ticaretini üç farklı açıdan etkileyebilir: 1. Finansman ve ödeme riskleri Savaş ortamında bankacılık sistemindeki belirsizlikler ve si- gorta maliyetlerinin artması, ticari işlemleri zorlaştırabilir. Özel- likle yaptırım riskleri, bazı ülkelerle yapılan ticarette finansal ka- nalların daralmasına yol açabilir. 2. Lojistik gecikmeler Deniz taşımacılığındaki gecikmeler, tahıl sevkiyatlarının teslim sürelerini uzatabilir. Bu durum özellikle stok yönetimi açısından ithalatçı ülkeler için risk oluşturur. 3. Fiyat oynaklığı Enerji ve lojistik maliyetlerindeki artış, tahıl fiyatlarında da dal- galanma yaratabilir. Bu durum özellikle ithalata bağımlı ülkeler- de gıda enflasyonunu tetikleyebilir. Türkiye ve Avrupa için ne anlama geliyor? Türkiye, dünyanın en büyük un ihracatçılarından biri ve aynı zamanda makarna ihracatında da önemli bir aktör. Türk değir- mencilik sektörü özellikle Orta Doğu ve Afrika pazarlarına yo- ğun şekilde satış yapıyor. Ortadoğu’da yaşanan bu yeni gerilim, Türkiye açısından hem risk hem de fırsat barındırıyor. Risk tarafında en önemli faktörler şunlar: Artan enerji maliyetleri Yükselen navlun ve sigorta bedelleri Bölgesel talepte olası daralma Bununla birlikte bazı senaryolar Türkiye için yeni ihracat fırsat- ları da yaratabilir. İran’a yönelik yaptırımların genişlemesi veya İran gıda sanayisinin üretim kapasitesinin zarar görmesi duru- munda, bölgedeki bazı pazarlarda tedarik boşlukları oluşabilir. Bu boşlukların özellikle Türkiye, Kazakistan ve Rusya gibi bölgesel üreticiler tarafından doldurulması ihtimali bulunuyor. Fırıncılık ve makarna sektöründe maliyet baskısı Fırıncılık ve makarna sektörleri, enerji maliyetlerine en duyar- lı gıda üretim alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Özellikle makarna üretimi yüksek miktarda elektrik ve buhar enerjisi gerektirirken, fırıncılık sektöründe doğalgaz tüketimi önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde şu etkiler beklenebilir: Üretim maliyetlerinde artış Nihai ürün fiyatlarında yükseliş Bazı pazarlarda talep daralması Özellikle gelişmekte olan ülkelerde ekmek ve makarna gibi temel gıdaların fiyatındaki artış, sosyal ve ekonomik etkiler ya- ratabilecek bir konu olarak görülüyor. Küresel gıda sistemi yeni bir şoka hazır mı? Son yıllarda küresel gıda sistemi birçok büyük şok yaşadı. COVID-19 pandemisi, Rusya-Ukrayna savaşı ve Kızıldeniz’deki güvenlik krizleri, gıda tedarik zincirinin ne kadar kırılgan oldu- ğunu gösterdi. İran’a yönelik askeri operasyonla başlayan yeni gerilim, bu kırılganlıkların yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Ener- ji, gübre ve lojistik maliyetlerinin aynı anda yükselmesi, gıda üretimi açısından çok katmanlı bir risk oluşturuyor. Ancak bazı uzmanlar, küresel tahıl stoklarının önceki krizlere kıyasla daha iyi durumda olmasının kısa vadede büyük bir arz krizini önleyebileceğini belirtiyor. Buna rağmen Ortadoğu’daki gerilimin uzun süre devam etmesi halinde, enerji fiyatları üzerinden baş- layan maliyet baskısının dün- ya gıda piya- salarına daha güçlü şekilde yansıması kaçınıl- maz görünüyor. BBM • MARCH - MART 2026 46 BBM • MARCH - MART 2026 47 COVER STORY • KAPAK DOSYASI