BBM Magazine 105 - October/Ekim 2026

BBM • OCTOBER - EKİM 2026 BBM • OCTOBER - EKİM 2026 46 47 ARTICLE • MAKALE ably, profitably and competitively we can maintain those exports. Selling a product once is very different from retaining shelf space in a foreign market for years. A commitment to sup- plying customers consistently with the same quality, quanti- ties and standards must be backed by a strong agricultural production and supply infrastructure. In exports, reliability is the most valuable asset. Sustainable exports depend on sustainable raw material supplies Access to sustainably sourced raw materials is among the most important factors shaping the future of agricultural and food exports. However modern a factory may be, it cannot maintain consistent standards in global markets without reli- able supplies of raw materials of the required quality. Drought, yield losses and regional differences in quality affect farmers first, followed by processors and exporters. Agricultural production planning and export policy therefore cannot be considered independently. Türkiye needs data-driven planning to determine which crops can be grown most efficiently in each region, which varieties deliver higher yields, how water resources should be used, what seed supplies are needed and how indus- try’s future raw material requirements will be met. Produc- standardı kesintisiz sağlayacağınızı taahhüt ediyorsanız, bunun arkasında güçlü bir tarımsal üretim ve tedarik altyapısının bulun- ması gerekir. Çünkü ihracatta en değerli sermaye güvenilirliktir. Sürdürülebilir hammadde olmadan sürdürülebilir ihracat mümkün değil Tarım ve gıda ihracatının geleceğini belirleyen temel konu- ların başında sürdürülebilir hammaddeye erişim geliyor. Fabri- kanız ne kadar modern olursa olsun, üretim hattına gelen ürü- nün kalitesi ve sürekliliği sağlanamıyorsa dünya pazarlarında sürdürülebilir bir standart oluşturamazsınız. Kuraklık, verim kayıpları ve bölgeler arasındaki kalite farklı- lıkları önce çiftçiyi, ardından sanayiciyi ve ihracatçıyı etkiliyor. Dolayısıyla tarımsal üretim planlaması ile ihracat politikasını birbirinden bağımsız değerlendirmek mümkün değil. Türkiye’nin hangi bölgede hangi ürünün daha verimli yetiş- tirilebildiğini, hangi çeşitlerin daha yüksek randıman sağladı- ğını, su kaynaklarının nasıl kullanılacağını, tohum ihtiyacını ve sanayinin gelecekteki hammadde talebini veriye dayalı biçim- de planlaması gerekiyor. Üretim planlaması yalnızca mevcut sezonu değil, sanayinin ve ihracat pazarlarının uzun vadeli ihtiyaçlarını da kapsamalı. Yükselen maliyetler rekabet alanını daraltıyor Tarımsal girdilerdeki artışlar doğrudan hammadde fiyatları- na yansıyor. TÜİK’in Haziran 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi tion planning must address not only the current season but also the long-term needs of industry and export markets. Rising costs are squeezing competitiveness Increases in agricultural input costs feed directly into raw material prices. According to the Turkish Statistical Institute’s Agricultural Input Price Index for June 2026, agricultural in- put prices rose by 32% year on year, while fertiliser and soil improver prices increased by 51%. For our sector, these fig- ures are more than statistics: they are costs we encounter directly in purchasing. The cost chain does not end when raw materials arrive at the factory. Energy, packaging, labour, laboratory testing, cer- tification, storage, palletisation, transport, port charges and logistics all add to the total. As of June 2026, annual producer price inflation in manufacturing had reached approximately 29%, while hourly labour costs in industry rose by around 43% year on year in the first quarter. Despite all these increases, export- ers must continue to offer competi- tive prices in global markets. Domestic costs may rise by 30–40%, but pass- ing those increases on to overseas customers in full can prompt them to turn to suppliers in other countries. Winning back a lost export customer can sometimes be harder than finding a new one. What is lost may bemore than an order; it may be a com- mercial relationship built over five or ten years. Once customers beginworkingwith another supplier, they adjust their shelf space, ordering systems and pricing policies accordingly, while consum- er habits also adapt. When you lose shelf space that took years of effort to secure, another country or brand fills the gap. Policies designed to maintain domestic supply and price stability must therefore also take continuity in export markets into account. Pre- dictability is one of exporters’ most important needs. Financing must reflect harvest and production cycles The agricultural and food sector has a different financ- ing structure from many other industries. A substantial verilerine göre, tarımsal girdilerdeki yıllık artış yüzde 32, güb- re ve toprak geliştiricilerindeki artış ise yüzde 51 seviyesinde bulunuyor. Bunlar sektör açısından yalnızca istatistiklerden ibaret değil; satın alma süreçlerinde doğrudan karşılaştığımız maliyetlerdir. Hammadde fabrikaya ulaştıktan sonra maliyet zinciri sona ermiyor. Enerji, ambalaj, işçilik, laboratuvar, sertifikasyon, de- polama, paletleme, nakliye, liman ve lojistik giderleri de dev- reye giriyor. Haziran 2026 itibarıyla imalat sanayisindeki yıllık üretici fiyat artışı yaklaşık yüzde 29’a ulaşırken, yılın ilk çeyre- ğinde sanayideki saatlik iş gücü maliyetinin yıllık artışı yaklaşık yüzde 43 seviyesinde gerçekleşti. İhracatçı, bütün bu maliyet artışlarına rağmen dünya pazarında rekabetçi fiyat sunmak zorunda. İçeride maliyetleriniz yüzde 30-40 artabilir; ancak bu artışı dı- şarıdaki müşteriye aynı oranda yansıttığınızda müşteri alter- natif ülkelere yönelebilir. İhracatta kaybedilen bir müşteriyi geri kazan- mak ise bazen yeni bir müşteri bulmak- tan daha zordur. Kaybedilen yal- nızca bir sipariş değil, beş veya on yıllık bir ticari ilişki olabilir. Müşteri baş- ka bir tedarikçiyle çalışmaya başladığın- da rafını, sipariş siste- mini, fiyat politikasını ve tüketici alışkanlıklarını buna göre yeniden düzenler. Uzun yıllar emek vererek girdiğiniz raf- tan çıktığınızda, o alanı başka bir ülke veya marka doldurur. Bu nedenle iç piyasa- da arz ve fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikalar geliştirilirken ihracat pazarlarındaki süreklilik de gözetilme- lidir. İhracatçının en önemli ihtiyaçlarından biri öngörülebi- lirliktir. Finansman hasat ve üretim döngüsüne uyarlanmalı Tarım ve gıda sektörünün finansman ihtiyacı, diğer sektör- lerden farklı bir yapıya sahip. Hasat döneminde, yıl boyunca satılacak ürünün önemli bir bölümünün satın alınması gereki- yor. Ürün satın alınıyor, stoklanıyor, işleniyor, paketleniyor ve ihraç ediliyor. İhracat bedelinin tahsilatı ise haftalar, hatta aylar sonra gerçekleşebiliyor. Aradaki finansman yükünün tamamı- nı üretici ve ihracatçı taşıyor. ARTICLE • MAKALE