BBM Magazine 89 - June/Haziran 2025

BBM • JUNE - HAZİRAN 2025 BBM • JUNE - HAZİRAN 2025 60 61 ARTICLE • MAKALE affected organ, there may be no need for any surgical inter- vention. Likewise, if the blockage is not severe and blood flow remains normal, surgical treatment is not necessary. However, because plaque formation has occurred and the individual belongs to a high-risk group, medical therapy should defi- nitely be initiated. When a blockage causes symptoms or intervention is deemed necessary, treatment decisions depend on the pa- tient’s condition, the surgeon’s approach, the medical center’s capabilities, and the degree, percentage, and even the length of the blockage. Surgical options may involve removing the plaque, repairing the artery, or performing a bypass using ei- ther an artificial graft or the patient’s own vein. In angiographic procedures, the artery may be opened with a balloon or a stent may be placed. The choice of treatment varies depend- ing on the location, length, and diameter of the blockage. Not Just a Disease of Old Age Although often viewed as a condition of old age, vascular blockage typically begins developing at a young age. That’s why the earlier preventive measures are taken, the more ef- fective they are. Here’s what men and women can do to pro- tect their vascular health: Men Should Take Precautions After Age 30, Women After Age 40 In men, the risk of atherosclerosis (hardening of the arteries) be- comesmoreevident starting around age 35. For thosewho smoke, have high cholesterol, or a family history of heart disease, this risk may even start before age 30. Therefore, regular check-ups and adopting a healthy lifestyle from age 30 onward are crucial. dan damar tıkalıdır ancak tıkanma yüzdesi yüksek değildir, dolaşımı da normal seviyedeyse bu hastalarda da cerrahi olarak hiçbir şey yapmaya gerek yok. Ancak yine de da- marda bir plak oluştuğu için, yüksek risk faktörü grubunda oldukları için ilaç tedavisine mutlaka başlamak lazım. Öte yanda damar tıkandığında ve semptom oluştuğunda, bir iş- lem gerekliliği olduğunda; kişinin durumu, cerrahın bu olaya yaklaşımı, merkezin olanakları ve de damarın tıkanma sevi- yesi, tıkanma yüzdesi hatta tıkanma uzunluğuna bağlı olarak cerrahi ya da anjiyografik girişimden tercih edilir. Cerrahide plak çıkarılır, tekrar damar onarılır ya da suni ya da kişinin kendi damarıyla bypass yapılır. Anjioda ise damarlar bazen balonla açılır, bazen stent takılır. Bu da dediğim gibi yerine, uzunluğuna, çapına göre değişen bir durumdur. İleri yaş hastalığı değil Damar tıkanıklığı “ileri yaş hastalığı” gibi görülse de, süreç aslında genç yaşlarda başlıyor. Bu yüzden önlemler ne ka- dar erken başlarsa, o kadar etkili olur. kadınlarda ve erkek- lerde alınabilecek önlemleri şöyle: Erkekler 30, kadınlar 40 yaşından sonra önlem almalı! Erkeklerde 35 yaşından itibaren damar sertliği (ateroskle- roz) riski belirginleşmeye başlar. Özellikle sigara içen, yük- sek kolesterolü olan, ailesinde kalp hastalığı öyküsü bulu- nan erkeklerde bu risk 30 yaş altına bile inebilir. Bu nedenle 30 yaşından itibaren düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları şarttır. Kadınlar ise östrojen hormonu sayesinde menopoz önce- si dönemde damar tıkanıklığına karşı nispeten daha avan- tajlı durumdalar. Ancak menopoz sonrası yaklaşık 45-55 Women, on the other hand, benefit from the protective ef- fects of estrogen against vascular blockages before meno- pause. However, this advantage diminishes during the post- menopausal period, typically between ages 45 and 55, and their risk levels equal—and sometimes surpass—those of men. Therefore, women should begin taking preventive mea- sures actively from age 40. This Group Should Start Preventive Measures in Their 20s Individuals with a family history of cardiovascular disease, obesity, diabetes, hypertension, high cholesterol, smokers, and those with a sedentary lifestyle should begin taking pre- cautions against vascular disease as early as their 20s. Tips for Maintaining Vascular Health Eat a Healthy, Balanced Diet Avoid trans fats, margarine, and processed foods. Opt for natural, antioxidant-rich foods such as vegetables, fruits, whole grains, legumes, olive oil, and fish. Reduce salt and sugar consumption. Avoid fried foods; instead, choose boiling, steaming, or baking methods. Exercise Regularly Aim for at least 150 minutes of moderate-paced walking per week (30 minutes a day, 5 days a week). Exercise improves vascular flexibility, enhances blood flow, and increases good cholesterol. Avoid Tobacco and Smoking Products Smoking narrows arteries, increas- es clot formation, and contributes to block- ages. Even passive smoking can damage vas- cular health. Reduce Stress and Maintain a Healthy Sleep Routine Chronic stress can damage arterial structure. Relaxation techniques, meditation, nature walks, and 6–8 hours of sleep positively impact vascular health. Monitor Your Blood Values Regularly check cholesterol, triglycerides, blood sugar, and blood pressure. Uncontrolled high blood pressure and diabetes can dam- age vascular structures and must be managed properly. Maintain a Healthy Weight Excess weight harms the inner lining of blood vessels and burdens the heart. Abdominal fat, in particular, is a significant risk factor. yaş arası dönemde bu koruyucu etki azalır ve risk erkek- lerle eşitlenir, hatta bazı durumlarda geçilebilir. Bu nedenle kadınlarda önlemler 40 yaşından itibaren aktif olarak dev- reye sokulmalı. Bu grup 20 yaşından itibaren önlem almalı! Ailesinde kalp-damar hastalığı olanlar, obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği gibi risk faktörleri ta- şıyanlar, sigara içenler ve hareketsiz yaşam sürenler, 20’li yaşlardan itibaren kalp damar hastalıklarına karşı mutlaka önlem almalı. Damar sağlığını korumak için: Sağlıklı ve Dengeli Beslenin Trans yağlardan, margarinlerden, işlenmiş gıdalardan uzak durun. Sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, zeytinyağı, ba- lık gibi doğal ve antioksidan açısından zengin besinleri tercih din. Tuz ve şeker tüketimini azaltın. Kızartmalardan kaçınıp, haşlama, buharda veya fırında pişirme yön- temlerini kullanın. Düzenli Egzersiz Yapın Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş (günde 30 dakika, haftada 5 gün) önerilir. Egzersiz, damarların es- nekliğini artırır, kan akışını dü- zenler ve iyi kolesterolü yük- seltir. Sigara ve Tütün Ürünlerinden Uzak Durun Sigara, damarları daraltır, pıhtılaşmayı artırır ve tıkanıklığa zemin hazırlar. Pasif içicilik bile damar sağlığını etkiler. Stresi Azaltın ve Uyku Düzenine Dikkat Edin Sürekli stres, damarların yapısını bozar. Gevşeme tek- nikleri, meditasyon, doğa yürüyüşleri ve yeterli uyku (6-8 saat) damar sağlığına olumlu katkı sağlar. Kan Değerlerini Kontrol Ettirin Kolesterol, trigliserit, kan şekeri ve tansiyon düzenli ola- rak ölçtürün. Yüksek tansiyon ve diyabet kontrol altına alınmazsa da- mar yapısını bozabilir, bu yüzden mutlaka kontrol altına alın. İdeal Kilonuzu Koruyun Aşırı kilo, damarların iç yüzeyini zedeler, kalbi zorlar. Özellikle bel çevresi yağlanması risk faktörüdür. ARTICLE • MAKALE