BBM Magazine 99 - April/Nisan 2026

BBM • APRIL - NİSAN 2026 18 NEWS HABER BBM • APRIL - NİSAN 2026 19 NEWS HABER Speaking at a United Nations daily press briefing, Máxi- mo Torero highlighted that tanker traffic through the Strait of Hormuz has collapsed by more than 90 percent within days of the escalation. The vital artery for global trade typi- cally carries around 20 million barrels of oil per day—ap- proximately 35 percent of global crude oil flows—alongside one-fifth of global liquefied natural gas (LNG) and up to 30 percent of internationally traded fertilizers. “This is not only an energy shock. It is a systematic shock affecting agrifood systems globally,” Torero said. He empha- sized that the Gulf region accounts for nearly half of global sulfur trade, a critical input used to produce sulfuric acid for processing phosphate rock into fertilizers. Disruptions to sulfur supply risk fracturing global phosphate fertilizer pro- duction, including in major producing countries. Shipping constraints have been compounded by surging insurance costs. Following the expansion of high-risk zones in early March, war-risk insurance premiums rose from 0.25 percent to as high as 10 percent of vessel value, with cover- age now resetting every seven days. Even in the event of de-escalation, normal shipping conditions may take months to resume, Torero warned. RISING INPUT COSTS AND RISKS TO AGRICULTURAL PRODUCTION The Chief Economist pointed out that the disruptions are already translating into higher costs for farmers worldwide. Fertilizer prices have risen sharply, with Middle East granu- lar urea increasing by 19 percent in the first week of March, while Egyptian urea prices surged by 28 percent. Given that natural gas is the primary feedstock for nitrogen fertil- izers, elevated energy prices are expected to sustain up- ward pressure on fertilizer costs. FAO projections indicate that global fertilizer prices could average 15 to 20 percent higher in the first half of 2026 if the crisis persists. “Farmers are facing a dual cost shock: they have more expensive fertilizers alongside rising fuel costs affecting the entire agricultural value chain, including irrigation and transport,” Torero said. In response, many producers are likely to reduce fertilizer application or shift toward less input-intensive crops, he added. Since fertilizer use follows a nonlinear yield response, even modest reductions can result in disproportionately large de- clines in crop yields, particularly in regions where baseline usage is already low. PROLONGED DISRUPTION COULD HIT YIELDS AND SHIFT CROP CHOICES During the briefing, Torero stressed that the duration of the crisis will determine the scale of its global impact. In the case of a short-term disruption of up to one month, impacts are expected to remain contained. Global food stocks are currently sufficient, and markets could stabilize within ap- proximately three months. The FAO Food Price Index re- mains about 21 percent below its March 2022 peak. If the disruption persists for three months or longer, risks escalate significantly, affecting global planting decisions for 2026 and beyond. Under a medium-term disruption sce- nario, FAO anticipates reduced yields for fertilizer-intensive crops such as wheat, rice, and maize, crop substitution to- ward nitrogen-fixing crops such as soybeans, and increased competition from biofuel production as higher oil prices stimulate demand for agricultural feedstocks. IMPORT DEPENDENCE AND CROP CALENDARS WILL SHAPE EXPOSURE Torero underscored that the effects of the crisis will vary depending on crop cycles and import dependencies. Coun- tries currently most vulnerable include: FAO warns Hormuz disruption could trigger severe global food security shock The Chief Economist of the Food and Agriculture Or- ganization of the United Nations (FAO), Máximo To- rero, warned that the ongoing disruption to the Strait of Hormuz trade corridor is triggering one of the most severe shocks to global commodity flows in recent years, with significant implications for food security, agricultural production, and global markets. FAO uyardı: Hürmüz’deki aksamalar şiddetli bir küresel gıda güvenliği şokunu tetikleyebilir Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Baş Eko- nomisti Máximo Torero, Hürmüz Boğazı ticaret korido- runda devam eden aksamaların, son yıllarda küresel emtia akışına yönelik en şiddetli şoklardan birini tetikle- diği ve bunun gıda güvenliği, tarımsal üretim ve küresel piyasalar üzerinde önemli yansımaları olduğu konusun- da uyarıda bulundu. Birleşmiş Milletler’in basın brifinginde konuşan FAO Baş Eko- nomisti Máximo Torero, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan tan- ker trafiğinin gerilimin tırmanmasından sonraki birkaç gün içinde yüzde 90’dan fazla çöktüğünü vurguladı. Küresel ticaret için ha- yati bir arter olan bu yol, normal şartlarda günde yaklaşık 20 mil- yon varil petrol (küresel ham petrol akışının yaklaşık yüzde 35’i), küresel sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) beşte biri ve uluslararası ticareti yapılan gübrelerin yüzde 30’una kadarını taşımaktadır. Torero, “Bu sadece bir enerji şoku değildir. Bu, küresel gıda sistemlerini etkileyen sistematik bir şoktur” dedi. Körfez böl- gesinin, fosfat kayasının gübreye dönüştürülmesi için gereken sülfürik asit üretiminde kullanılan kritik bir girdi olan küresel kükürt ticaretinin neredeyse yarısını karşıladığını vurguladı. Kü- kürt arzındaki aksamalar, büyük üretici ülkeler de dahil olmak üzere küresel fosfat gübresi üretimini parçalama riski taşıyor. Nakliye kısıtlamaları, hızla artan sigorta maliyetleriyle daha da karmaşık hale geldi. Mart ayı başında yüksek riskli bölge- lerin genişletilmesini takiben, savaş riski sigorta primleri gemi değerinin yüzde 0,25’inden yüzde 10 gibi yüksek seviyelere çıktı ve teminatlar artık her yedi günde bir sıfırlanıyor. Torero, gerilim azalsa bile normal nakliye koşullarına dönülmesinin aylar sürebileceği uyarısında bulundu. ARTAN GİRDİ MALİYETLERİ VE TARIMSAL ÜRETİM RİSKLERİ Baş Ekonomist, aksamaların dünya genelindeki çiftçiler için şimdiden yüksek maliyetlere dönüştüğüne dikkat çekti. Gübre fiyatları keskin bir artış gösterdi; Orta Doğu kaynaklı granül üre Mart ayının ilk haftasında yüzde 19 oranında artarken, Mısır üre fiyatları yüzde 28 yükseldi. Doğal gazın azotlu gübreler için te- mel hammadde olduğu göz önüne alındığında, yüksek enerji fiyatlarının gübre maliyetleri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sür- dürmesi bekleniyor. FAO projeksiyonları, krizin devam etmesi durumunda küresel gübre fiyatlarının 2026’nın ilk yarısında orta- lama yüzde 15 ila 20 daha yüksek seyredebileceğini gösteriyor. Torero, “Çiftçiler çifte maliyet şokuyla karşı karşıya: Bir yandan daha pahalı gübreler, diğer yandan sulama ve nakliye dahil tüm tarımsal değer zincirini etkileyen artan yakıt maliyetleri var” dedi. Birçok üreticinin buna yanıt olarak gübre kul- lanımını azaltmasının veya daha az girdi yo- ğunluklu ürünlere yönelmesinin muhtemel olduğunu da sözlerine ekledi. Gübre kullanımı doğrusal olmayan bir verim tepkisi izlediğinden, kullanımdaki mütevazı azalmalar bile, özellikle temel kullanımın zaten düşük olduğu bölgelerde, mahsul veriminde orantısız derecede bü- yük düşüşlere yol açabilir. UZUN SÜRELİ AKSAMA VERİMLERİ VURABİLİR VE ÜRÜN SEÇİMLERİNİ DEĞİŞTİREBİLİR Brifing sırasında Torero, krizin süresinin küresel etkisinin boyutunu belirleyeceğini vurguladı. Bir aya kadar sürecek kısa vadeli bir aksama durumunda, etkilerin sınırlı kalması beklenmektedir. Küresel gıda stokları şu an için yeterli seviye- dedir ve piyasalar yaklaşık üç ay içinde dengelenebilir. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mart 2022’deki zirvesinin yaklaşık yüzde 21 altında seyretmeye devam etmektedir. Aksamanın üç ay veya daha uzun sürmesi durumunda risk- ler önemli ölçüde tırmanarak 2026 ve sonrası için küresel ekim kararlarını etkileyecektir. Orta vadeli bir aksama senar- yosunda FAO; buğday, pirinç ve mısır gibi gübre yoğunluklu ürünlerde verim düşüşü, soya fasulyesi gibi azot bağlayıcı ürünlere doğru ürün değişimi ve yüksek petrol fiyatlarının ta- rımsal hammaddelere olan talebi canlandırmasıyla biyoyakıt üretiminden kaynaklanan rekabetin artmasını öngörmektedir. İTHALAT BAĞIMLILIĞI VE ÜRÜN TAKVİMLERİ RİSKİ ŞEKİLLENDİRECEK Torero, krizin etkilerinin ürün döngülerine ve ithalat bağımlı- lıklarına göre değişiklik göstereceğinin altını çizdi. Halihazırda en savunmasız durumda olan ülkeler şunlardır: Máximo Torero