BBM Magazine 99 - April/Nisan 2026

BBM • APRIL - NİSAN 2026 BBM • APRIL - NİSAN 2026 54 55 INTERVIEW • RÖPORTAJ Aynı biçimde, tüm değirmenciler zaman faktörünün hesapla- malar üzerindeki etkisini yeterince dikkate almıyor. “Peşin satış” denilen bir işlem, evrak süreci tamamlanana kadar gerçekte 30 günü bulabiliyor. Kağıt belge yerine teslimat anında elektronik transfer kullanmak, değirmenin nakit akışı üzerinde çok büyük fark yaratabilir. Son olarak, personel devir hızı her zaman bir değirmenin sağlığını gösteren sessiz bir göstergedir. Çalışmak için en mut- lu ve aynı zamanda en başarılı değirmenlerin bazılarında per- sonel devir oranı da en düşüktür. Değirmencilerinize iyi bakın; bunun yatırım getirisi çok yüksektir. YAPAY ZEKÂ BAŞDEĞİRMENCİNİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? Geleneksel değirmencilik yöntemleri ile Endüstri 4.0 ve yapay zekâ entegrasyonu arasında giderek güçlenen bir köprü görüyoruz. Sizce dijitalleşme ve otomasyon, bir başdeğirmencinin sezgisinin ve onlarca yıllık deneyiminin yerini bir gün alabilir mi? 1979 yılında Norveç’te ilk otomatik “karanlık fabrika” değir- menini kurduğumuz zamanı hatırlıyorum. O zaman için devrim niteliğindeydi; bugün ise bu tür değirmenler sıradan hale geldi. Dijitalleşme ve otomasyon, bu tesislerin çalışabilmesinin tek yolu. Daha önce de sözünü ettiğim gibi, Çin’in Xiamen kentin- de ziyaret ettiğim günlük 4.000 tonluk değirmen, paketleme, paletleme ve dikey depoyu da kapsayacak şekilde tüm tesisi yalnızca dört personelle çok başarılı biçimde işletiyor. Bu bilim kurgu değil; bugünümüzün gerçeği. Kendi deneyimimden söyleyebilirim ki yapay zekâ benim için son derece faydalı bir yardımcı oldu; daha fazlasını, daha hızlı ve daha iyi yapmamı sağladı. Peki, bu bir gün başdeğirmen- cinin yerini alır mı? Umarım almaz, kendi iyiliğimiz için. Ancak şunu görüyorum: Yapay zekâ ve otomasyon, başdeğirmen- cilerin çok büyük değirmenleri daha az insanla yönetmesine imkân tanıyacak; böylece o dört kişilik kadronun ikisi başdeğir- menci ile vardiya değirmencisi olacak. Yapay zekâ bir gün başdeğirmencinin yerini alabilir; ama umarım ben öldükten ve toprağa verildikten sonra. Ve umarım o sırada ben de cennette su değirmeni işletiyor olurum. GELECEĞİN DEĞİRMENCİLİK LİDERLERİNİN TEMEL NİTELİKLERİ Yarının değirmenlerine liderlik edecek yeni neslin sa- hip olması gereken temel beceriler ve zihniyetler sizce nelerdir? Bana göre: Tanınmış değirmencilik eğitim merkezlerinden birinden alınmış temel düzey un değirmenciliği eğitimi ön koşuldur. Bilgisayar ve teknolojiye yüksek düzeyde aşinalık, buna yapay zekâ konusunda belli bir deneyim de dahildir. Doğal bir merak duygusu. meye başlandı. Devlet müdahalesi olmadan bu, çoğu değir- men için mümkün değil. Bazı değirmenler tedarikçileriyle yıllık anlaşmalar yapıyor ve bu oldukça iyi bir uygulama; çünkü hem satıcıya hem alıcıya görünürlük sağlıyor, dolayısıyla iki taraf için de uygun maliyet avantajları yaratıyor. Riskten korunma, hem tahıl ticaretinde hem de ithal buğ- daya bağlı kur riskinde çok önemli bir kavramdır. Saygın tahıl tüccarlarının çoğu, tek seferlik fırsatçı işlemlerden ziyade uzun vadeli ve tekrarlayan iş ilişkilerine önem verir. Esas işleri budur. Onlarla ortaklık kurun ve daha iyi satın alma yapmayı onlardan öğrenin. On yıllar boyunca bazı değirmenlerin büyüyüp güçlen- diğini, bazılarının ise zorlandığını gördünüz. Size göre değirmencilik operasyonlarında hâlâ gereğince dikkate alınmayan ya da değeri teslim edilmeyen performans gös- tergeleri hangileri? Borç oranı, borç/özsermaye oranı, cari oran, asit-test oranı, yatırımın geri dönüşü ve özsermaye kârlılığı gibi klasik hızlı oranların yanı sıra; kirli buğday randımanı, temiz buğday ran- dımanı ve nihai ürün randımanını da mutlaka dikkate almalıyız. Pek çok durumda değirmen kapasite kullanımına hak ettiği önem verilmiyor. Oysa randıman oranları ve kapasite kullanımı, değirmenin kârlılığını ciddi biçimde etkiler. Benzer şekilde, bir değirmenin toplam kredi yükü ile buğ- day ya da un stoklarını taşımanın maliyeti, başka açılardan iyi yönetilen bir değirmeni bile zorlayabilir. Vadeli satışları azaltıp bunların yerine indirim yapıları koymak çok kârlı olabilir. 4.0 and AI. In your opinion, can digitalization and auto- mation ever replace the intuition and decades of experi- ence of a head miller? I remember when we built the first automatic “lights-out” mill in Norway in 1979. It was revolutionary, and today “lights- out” mills are routine. Digitalization and automation are the only way these mills can work. I spoke earlier about the 4,000 t/day mill I visited in Xiamen, China, that operates very successfully with four staff in the entire mill, including pack- ing, palletizing, and the vertical warehouse. It’s not science fiction; it’s here today. From my own experience, AI has been a wonderful source of assistance to me, enabling me to do more, more quickly, and better than before. Will this ever replace a head miller? I hope not, for our sake. What I do see is that AI and automation will allow our head millers to run very large mills with fewer people, ensuring that the head miller and his shift miller are two of the four people in the mill. AI may eventually replace the head miller, but hopefully only after I am dead and buried, and hopefully running the water mill in Jannah. THE CORE QUALITIES OF FUTURE MILLING LEADERS What are the core skills and mindsets that the next generation must possess to lead the mills of tomorrow? In my opinion: Foundational training in flour milling from one of the rec- ognized centers of milling training, as a prerequisite A high degree of comfort with computers and technol- ogy, including some experience with AI A naturally inquisitive nature The ability to diagnose issues in the mill quickly and ef- fectively Good teamwork skills Ideally, the instincts of a natural teacher A tendency toward precision and self-discipline A self-starter I realize that these are not directly related to academic profile, but that is taken care of in the first bullet point: foun- dational training. That process sorts out those suited to a career in milling from those who are not. A VETERAN’S ADVICE TO YOUNG MILLERS What advice would you give to a young milling engi- neer or flour technologist entering the industry today? Welcome to the wonderful world of flour milling, guys and girls. This career has taken me around the world and enabled me to see different countries and cultures beyond anything I ever thought possible. Learn something new every day, however small. The day you think you know everything about milling, go and do something else, because your mind will have closed. Over the decades, you have seen some mills thrive while others struggle. In your view, which performance indicators are still too often overlooked or undervalued in milling operations? In addition to the normal quick ratios, such as Debt Ra- tio, Debt-to-Equity Ratio, Current Ratio, Acid Test, Return on Investment, and Return on Equity, we must consider Dirty Wheat Extraction, Clean Wheat Extraction, and Finished Product Extraction. Many times, mill capacity utilization is not given the importance it deserves. Extraction rates and capacity utilization affect mill profit significantly. Likewise, the total credit burden on a mill, and the cost of carrying stocks of either wheat or flour, can impact an other- wise well-run mill. Reducing credit sales and replacing them with discount structures can be very lucrative. Similarly, not all millers consider the impact of time on their calculations. A “cash sale” can actually take 30 days by the time the paperwork is processed. Replacing paper with an electronic transfer at delivery can make a very big differ- ence to the mill’s cash flow. Finally, staff turnover has always been a silent indicator of the health of a mill. Some of the happiest mills to work in, and the most successful, are also those with the lowest staff turnover. Take good care of your millers; it gives a great return on investment. CAN AI REPLACE THE HEAD MILLER? We are witnessing a growing bridge between tradi- tional milling methods and the integration of Industry INTERVIEW • RÖPORTAJ