Uluslararası Makarna Örgütü (IPO) Başkanı Carl Zuanelli ile Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) Başkanı Aykut Göymen, 25 Ekim Dünya Makarna Günü’nde sektörün geleceğine ilişkin güçlü mesajlar verdi. Küresel üretimin 17,3 milyon tona ulaştığı makarna endüstrisinde Türkiye, 2,2 milyon tonu aşan üretimi ve 165’ten fazla ülkeye ulaşan ihracatıyla dünyanın en önemli oyuncuları arasında yer alıyor. Sektör temsilcileri, makarnanın geleceğini yalnızca üretim ve tüketim rakamlarının değil; erişilebilirlik, sürdürülebilirlik, gıda güvenliği, değişen tüketici alışkanlıkları ve paylaşma kültürünün şekillendireceğine dikkat çekiyor.

Carl Zuanelli

Her yıl 25 Ekim’de kutlanan Dünya Makarna Günü, dünyanın en yaygın tüketilen temel gıda ürünlerinden biri olan makarnanın küresel gıda sistemindeki yerini bir kez daha gündeme taşıyor. Uzun raf ömrü, ulaşılabilirliği, pratikliği, besleyici yapısı ve farklı mutfak kültürlerine kolaylıkla uyarlanabilmesi, makarnayı yalnızca geleneksel bir gıda ürünü olmaktan çıkararak dünya çapında stratejik bir gıda kategorisine dönüştürüyor.

Dünya makarna endüstrisinin çatı kuruluşu Uluslararası Makarna Örgütü (IPO) ile Türkiye makarna sanayisini temsil eden Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği'nin (TMSD) Dünya Makarna Günü dolayısıyla verdiği mesajlar da sektörün ulaştığı ölçeğin yanı sıra önündeki yeni döneme dikkat çekiyor.

IPO Başkanı Carl Zuanelli küresel ölçekte makarnanın farklı kültürleri ve kuşakları aynı sofrada buluşturan özelliğine vurgu yaparken, TMSD Başkanı Aykut Göymen Türkiye'nin dünya makarna endüstrisindeki üretim ve ihracat gücüne işaret ediyor. İki başkanın mesajlarında ortaklaşan temel nokta ise makarnanın geleceğinin üretim hacminin ötesinde sürdürülebilirlik, erişilebilirlik, sosyal sorumluluk ve değişen tüketici beklentileri üzerinden şekillenmesi.

Küresel üretim 17,3 milyon tona ulaştı

IPO verilerine göre dünya makarna üretimi 2025 yılında yaklaşık 17,3 milyon tona ulaştı. Küresel üretimin son 15 yılda neredeyse iki katına çıkması, makarnanın dünya gıda pazarındaki yükselişini ortaya koyuyor.

Üretimin coğrafi yayılımı da giderek genişliyor. Bugün 40 ülkede yıllık 20 bin tonun üzerinde makarna üretilirken, kişi başına yıllık makarna tüketiminin en az 1 kilogram olduğu ülke sayısı 48'e ulaşmış durumda.

Küresel üretim sıralamasında İtalya, 4,1 milyon tonu aşan yıllık üretimiyle ilk sıradaki yerini koruyor. Türkiye ise İtalya'nın ardından dünyanın ikinci büyük makarna üreticisi olarak sektörün küresel merkezlerinden biri konumunda bulunuyor.

Aykut Göymen

TMSD Başkanı Aykut Göymen'in verdiği bilgilere göre Türkiye'nin yıllık makarna üretimi 2,2 milyon tonun üzerine çıkmış durumda. Modern üretim altyapısı, kaliteli durum buğdayı ve güçlü ihracat kabiliyeti, Türk makarna sektörünün uluslararası rekabetteki temel avantajlarını oluşturuyor.

Türk makarna sanayisi bugün 165'ten fazla ülkeye ihracat gerçekleştirerek hem ülke ekonomisine katma değer sağlıyor hem de dünyanın çok farklı coğrafyalarındaki tüketicilere ulaşıyor.

Göymen, “Türkiye Makarna Sektörü olarak modern tesislerimiz, yüksek kaliteli durum buğdayımız ve rekabetçi gücümüzle 165'ten fazla ülkeye ihracat gerçekleştiriyor, hem ülke ekonomimize katma değer sağlıyor hem de dünya sofralarını bereketlendiriyoruz” sözleriyle sektörün ulaştığı noktayı özetliyor.

Zuanelli “Makarnanın gücü kendini yeniden keşfedebilmesinde”

IPO Başkanı Carl Zuanelli'ye göre makarnanın küresel başarısını yalnızca üretim ve tüketim rakamlarıyla açıklamak yeterli değil. Makarnanın en önemli özelliklerinden biri, güçlü ve tanınabilir kimliğini korurken farklı toplumların yemek kültürlerine ve değişen tüketim alışkanlıklarına uyum sağlayabilmesi.

Zuanelli, makarnanın nesilleri ve kültürleri aynı sofrada buluştururken çok farklı tarifler ve gelenekler aracılığıyla sürekli yeniden keşfedilebildiğine dikkat çekiyor. Bu esneklik, makarnanın Akdeniz ve Avrupa mutfaklarıyla özdeşleşen bir üründen gerçek anlamda küresel bir gıda kategorisine dönüşmesinin de temelini oluşturuyor.

IPO Başkanı'na göre sektörün ulaştığı küresel ölçek aynı zamanda üreticilere önemli sorumluluklar yüklüyor. Makarnanın kalite ve geleneksel özelliklerinin korunmasının yanı sıra sürdürülebilir üretim, kaynakların verimli kullanılması ve ürünün gelecekteki potansiyelinin geliştirilmesi sektörün öncelikleri arasında yer alıyor.

Türkiye dünya makarna liginde güçlü konumda

Türkiye'nin dünya makarna endüstrisindeki ağırlığı yalnızca üretim ve ihracattan kaynaklanmıyor. Ülke aynı zamanda önemli bir makarna tüketim pazarı konumunda.

IPO verilerine göre kişi başına yıllık tüketimde İtalya 23,3 kilogramla ilk sırada bulunurken onu 18,8 kilogramla Tunus, 17,1 kilogramla Macaristan ve 16,8 kilogramla Almanya izliyor. Türkiye'de ise kişi başına yıllık makarna tüketimi 12,5 kilogram seviyesinde.

Göymen, Türkiye'nin bu güçlü konumunun tarladan fabrikaya, ambalajdan lojistiğe kadar geniş bir değer zincirinin ortak başarısının sonucu olduğuna dikkat çekiyor. Durum buğdayı üreticilerinden makarna fabrikalarındaki çalışanlara, ambalaj sektöründen ihracat ve dağıtım ağlarına kadar geniş bir ekosistem Türkiye'nin dünya pazarındaki rekabet gücünü destekliyor.

Dünya Makarna Günü'nün ortaya çıkışında Türk makarna sanayisinin oynadığı role de dikkat çeken Göymen, “25 Ekim Dünya Makarna Günü, Türkiye Makarna Sanayicilerinin dünyaya armağanı” sözleriyle Türkiye'nin bu özel gündeki tarihsel rolünü vurguluyor.

Yeni nesil makarnayı yeniden keşfediyor

Küresel makarna sektöründeki dönüşüm yalnızca üretim hatlarında yaşanmıyor. Tüketicilerin yemek hazırlama, sosyalleşme ve dijital içerik tüketme biçimlerindeki değişim de makarnaya yeni bir kimlik kazandırıyor.

Özellikle Z ve Y kuşağının evde yemek hazırlamaya ve bunu sosyal bir deneyime dönüştürmeye yönelik ilgisi, makarnanın farklı tarifler ve kültürlerle yeniden yorumlanmasını hızlandırıyor.

Tastewise verilerine göre makarnayla ilgili çevrimiçi konuşmalar son bir yılda yüzde 11,45 arttı. Mac & cheese, spagetti ve lazanya gibi klasiklerin yanında farklı mutfak kültürlerini bir araya getiren füzyon tarifleri de giderek daha fazla ilgi görüyor.

Göymen de genç tüketicilerin makarnayla kurduğu ilişkinin değiştiğine işaret ediyor. Makarna artık yalnızca hızlı hazırlanabilen ekonomik bir öğün değil; tüketicilerin farklı tarifler denediği, kendi damak zevklerini ortaya koyduğu ve arkadaşlarıyla paylaşabildiği sosyal bir deneyime dönüşüyor.

“Türk insanı paylaşmayı, kalabalık sofralarda bir arada olmayı sever. Makarna da tam olarak bu kültürün gıdasıdır” diyen Göymen, geleneksel Türk lezzetleriyle dünyanın farklı mutfaklarından gelen sos ve tariflerin buluşmasının tüketimi daha dinamik hale getirdiğini belirtiyor.

Gıda güvenliğinde makarnanın önemi artıyor

IPO ve TMSD'nin Dünya Makarna Günü mesajlarının kesiştiği en önemli başlıklardan birini küresel gıda güvenliği oluşturuyor.

Dünyanın bir taraftan gıda güvensizliği ve yetersiz beslenme, diğer taraftan beslenme dengesizlikleri ve obezite gibi sorunlarla aynı anda mücadele ettiği bir dönemde makarnanın erişilebilirliği, uzun raf ömrü ve farklı beslenme kültürlerine uyarlanabilmesi önemli avantajlar sunuyor.

İklim değişikliği, tarımsal üretimdeki dalgalanmalar, ekonomik belirsizlikler ve tedarik zincirlerindeki sorunlar temel gıdalara erişimi daha önemli hale getirirken, sektör de sürdürülebilir üretim modellerine yöneliyor.

Göymen, Türkiye'deki üreticilerin enerji verimliliği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına giderek daha fazla odaklandığını belirtirken, sürdürülebilirliğin yalnızca fabrikaların çevresel performansıyla sınırlandırılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Sektörden 1 milyar porsiyonluk dayanışma sözü

Dünya Makarna Günü'nün en güçlü mesajlarından biri ise sektörün sosyal sorumluluk alanındaki ortak taahhüdü.

IPO ve üyeleri, küresel gıda güvensizliğiyle mücadeleye katkıda bulunmak amacıyla dünya çapındaki kuruluşlar ve dernekler aracılığıyla on yıl içerisinde toplam 1 milyar porsiyon makarna bağışlama taahhüdünde bulundu.

Girişimin üzerinden henüz iki yıl bile geçmeden dünya genelinde dağıtılan makarna miktarının yaklaşık 150 milyon porsiyona ulaşması, sektörün bu hedef doğrultusunda attığı adımların ölçeğini ortaya koyuyor.

Türk makarna sanayisinin de bu dayanışma anlayışının güçlü bir parçası olduğunu belirten Göymen, “Dünyada ve ülkemizde ihtiyaç duyulan her an, soframızdaki ekmeği ve makarnayı paylaşmayı bir sorumluluk değil, asli bir görev olarak görüyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Parma'da dünya makarna sektörü buluşacak

Dünya Makarna Günü 2026 etkinlikleri 25 Ekim'le sınırlı kalmayacak. 30 Ekim'e kadar devam edecek etkinliklerin önemli buluşmalarından biri 27-28 Ekim tarihlerinde İtalya'nın Parma kentinde gerçekleştirilecek.

IPO'nun ev sahipliğindeki uluslararası buluşmada 200'ün üzerinde makarna üreticisi, tedarik zinciri temsilcisi, sektör kuruluşu, kurumsal temsilci, şef, gıda uzmanı ve bilim insanının bir araya gelmesi bekleniyor. Toplantılarda sağlık, sürdürülebilirlik, inovasyon ve makarnanın geleceğin gıda sistemindeki rolü ele alınacak.

Bu yılki Dünya Makarna Günü'nün ortaya koyduğu tablo, küresel makarna endüstrisinin artık yalnızca tonaj ve ihracat rakamları üzerinden değerlendirilmediğini gösteriyor. Bir tarafta 17,3 milyon tona ulaşan küresel üretim ve giderek genişleyen tüketim coğrafyası, diğer tarafta sürdürülebilirlik, gıda güvenliği, sosyal sorumluluk ve yeni nesil tüketici davranışları bulunuyor.

IPO'nun küresel perspektifi ile TMSD'nin Türkiye makarna sanayisinden verdiği mesaj aynı noktada buluşuyor: Makarna, dünyanın farklı kültürlerini aynı sofrada buluşturabilen, değişen tüketici beklentilerine uyum sağlayabilen ve gıdaya erişimde önemli bir rol üstlenebilecek evrensel bir gıda olmaya devam ediyor.

Göymen'in Dünya Makarna Günü mesajı da bu ortak yaklaşımı özetliyor:

“Makarna; sadeliğin, bereketin ve paylaşmanın simgesidir. Sofralarımıza sadece bir tabak yemek değil; muhabbet, neşe ve birliktelik sunar. Tarladaki çiftçimizden fabrikadaki işçimize, paketlemeden dağıtıma kadar bu büyük başarıda emeği geçen tüm sektör çalışanlarımıza, paydaşlarımıza, meslektaşlarımıza ve sofralarında bize yer açan tüm tüketicilerimize şükranlarımızı sunuyorum. Sofralarınızdan lezzet ve neşe eksik olmasın. 25 Ekim Dünya Makarna Günümüz kutlu olsun.”