Avrupa'da yetiştirilen baklagillerden yüksek kaliteli tekstüre bitkisel protein üretimini hedefleyen Crespel & Deiters, Finlandiyalı gıda teknolojisi şirketi Happy Plant Protein ile iş birliği yaparak kuru ekstrüzyon teknolojisini ilk kez endüstriyel ölçekte üretime aldı. Yeni süreç, tek aşamada protein ayrıştırma ve fonksiyonelleştirme sağlayarak bitki bazlı içerik üretiminde daha sürdürülebilir ve verimli bir yaklaşım sunuyor.
Bitki bazlı proteinlere yönelik küresel talebin hızla arttığı dönemde, Alman içerik üreticisi Crespel & Deiters ile Finlandiya merkezli gıda teknolojisi girişimi Happy Plant Protein, sektörde dikkat çeken bir iş birliğine imza attı. Şirketler, Happy Plant Protein tarafından geliştirilen patentli kuru ekstrüzyon teknolojisini Hollanda'nın Helmond kentindeki Crespel & Deiters tesisinde ilk kez endüstriyel üretim ölçeğinde devreye aldı.
Yeni üretim sistemiyle Avrupa'da yetiştirilen bakla ve bezelye gibi baklagillerden yüksek kaliteli tekstüre bitkisel proteinler (TVP) üretilecek. Gıda üreticilerine bölgesel kaynaklardan elde edilen fonksiyonel bitkisel proteinler sunmayı hedefleyen proje, özellikle et alternatifleri, hibrit ürünler, hazır yemekler ve atıştırmalık kategorilerinde artan hammadde ihtiyacına yanıt vermeyi amaçlıyor.
1858 yılından bu yana buğday işleme alanında faaliyet gösteren Crespel & Deiters, son yıllarda ürün portföyünü farklı bitkisel hammaddelerle genişletmeye odaklanıyor. Şirket, yeni ortaklığı stratejik rafinasyon yaklaşımının önemli bir parçası olarak değerlendirirken, yalnızca buğdaya değil farklı bitkisel kaynaklara yönelik fonksiyonel içerik geliştirme kapasitesini de artırmayı hedefliyor.
Tek aşamada protein ayrıştırma ve tekstür kazandırma
Happy Plant Protein'in geliştirdiği patentli kuru ekstrüzyon teknolojisi, geleneksel hava sınıflandırma yöntemlerine alternatif olarak geliştirildi. Sistemde un, tek işlemde protein ve nişasta fraksiyonlarına ayrıştırılırken aynı anda fonksiyonelleştiriliyor. Böylece geleneksel üretimde birden fazla aşamada gerçekleştirilen işlemler tek adımda tamamlanabiliyor.
Teknoloji, protein izolatı kullanımına ihtiyaç duymadan, kimyasal işlemleri ve su tüketimini azaltırken hammaddenin değerli bileşenlerini de koruyor. Özellikle bakla gibi baklagillerde uygulanan süreç sonunda elde edilen tekstüre proteinler, nötr tat profiliyle dikkat çekiyor. Böylece baklagil proteinlerinde sıkça karşılaşılan acı ve fasulyemsi tatların önüne geçilirken, ürünlerin doku yapısı, su tutma kapasitesi ve fonksiyonel özellikleri farklı uygulamalara göre uyarlanabiliyor.
Helmond tesisi sanayi ölçeğinde üretimin merkezi oldu
1998 yılından bu yana gıda ekstrüzyonu konusunda uzmanlaşan Crespel & Deiters'in Helmond tesisi, modern üretim hatları ve pilot ölçekli ekstrüzyon laboratuvarıyla yeni teknolojinin sanayi ölçeğine taşınmasında kritik rol üstleniyor. Şirket, tesiste bezelye ve bakla başta olmak üzere farklı baklagiller üzerinde endüstriyel rafinasyon çalışmaları yürütüyor.
Philipp Deiters
CSO
Crespel & Deiters Food
Crespel & Deiters Food CSO'su Philipp Deiters, Happy Plant Protein'in kuru ekstrüzyon teknolojisinin sürdürülebilir ve maliyet etkin şekilde fonksiyonel gıda bileşenleri üretmelerine olanak sağladığını belirterek, Helmond'daki ekstrüzyon uzmanlığını bu teknolojiyle birleştirerek Avrupa menşeli baklagillerden nötr aromalı tekstüre bitkisel proteinler geliştirdiklerini ifade etti. Deiters, bu içeriklerin hem gıdPhilipp Deitersa üreticilerinin proses ihtiyaçlarına hem de son ürünlerin beslenme değerine önemli katkılar sunduğunu vurguladı.
Happy Plant Protein CEO'su ve kurucu ortağı Jari Karlsson ise iş birliğinin teknolojilerinin yerleşik bir Avrupa içerik üreticisi tarafından ilk kez ticari ölçekte uygulanmasını sağladığını belirterek, bitki bazlı bileşenlere yönelik artan talebin geliştirdikleri sürecin önemini ortaya koyduğunu söyledi. Karlsson, bu ortaklık sayesinde büyük gıda üreticilerinin yüksek kaliteli bitkisel proteinleri daha kolay ve verimli şekilde işleyebileceğini ifade etti.
Teknoloji sektörde ödül adayları arasına girdi
Happy Plant Protein'in kuru ekstrüzyon teknolojisi, henüz ticari üretime geçmeden önce de sektörde dikkat çekmişti. Teknoloji, 2025 yılında Paris'te düzenlenen Food Ingredients Europe fuarında "En Yenilikçi FoodTech Çözümü" kategorisinde finalist olurken, 2026 yılında Avusturya'daki Proteinnovation Summit'te de finale kalmayı başardı. Teknolojinin artık endüstriyel üretimde kullanılmaya başlanması ise bitki bazlı protein sektöründe önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.