11 yıl aradan sonra yeniden Türkiye’de düzenlenen Dünya Makarna Günü, Anadolu’nun köklü buğday mirasını ve Türk makarna sektörünün küresel başarısını bir kez daha sahneye taşıdı. “Gelenekten Geleceğe” temasıyla İstanbul’da kutlanan etkinlik, makarnanın kültürel mirasını, sürdürülebilir üretimini ve dünya sofralarındaki vazgeçilmez yerini vurguladı. Göbeklitepe’den Roma’ya, Karacadağ’dan dünyanın dört bir yanına uzanan makarnanın yolculuğu saygıyla hatırlandı.

Sofraların ortak lezzeti, kültürlerin buluşma noktası ve sürdürülebilir beslenmenin simgesi makarna, doğduğu topraklarda değer buldu. Dünya Makarna Günü 2025, “Gelenekten Geleceğe” temasıyla 24–26 Ekim 2025 tarihlerinde Conrad İstanbul Bosphorus’ta, Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) ve Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği (MÜSAD) ev sahipliğinde, Uluslararası Makarna Organizasyonu (IPO) iş birliğiyle gerçekleştirildi.  Bu büyük buluşma, makarnanın tarihsel yolculuğunu yeniden hatırlatarak kültür, bilim, sürdürülebilirlik ve gastronomiyi aynı sofrada birleştirdi.

Yaklaşık 10 bin yıl önce Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa’ya bakan Karacadağ eteklerinde filizlenen makarnalık durum buğdayından üretilen makarna bugün dünyanın en sevilen gıdalarından biri haline geldi. Bu yılki tema olan: “Gelenekten Geleceğe”, bu kadim mirası geleceğe taşıma vizyonunu simgeliyor. Türkiye, yalnızca dünyanın önde gelen makarnalık buğday üreticilerinden biri değil; aynı zamanda makarnalık buğdayının gen merkezi ve kültürel beşiği konumunda.

IPO’nun 1997’de Amerika’da yapılan ikinci toplantısında alınan kararla 25 Ekim, 1998 yılından itibaren  Dünya Makarna Günü olarak kutlanılmaya başlandı. Türkiye, bu önemli etkinliğe daha önce 2008 ve 2013 yıllarında olmak üzere 2 kez  ev sahipliği yaptı. 2025’te ise üçüncü kez ev sahibi olarak makarnanın kalbini yeniden İstanbul’da atmasını sağladı. 

Türkiye Makarna Sektörü, Türkiye’nin makarnalık durum buğdayı üretimi, makarna üretimi ve ihracatında küresel liderliğe emin adımlarla ilerledi. Makarna ihracatında ve üretiminde dünyada ikinci sıraya yükseldi.

Türkiye’nin makarna üretimi, 2015’te 1 milyon 158 bin tondan 2024’te 2 milyon 83 bin tona ulaşarak rekor kırdı. Makarna ihracatı ise aynı dönemde 360 milyon dolardan 932 milyon dolara yükselerek %159 oranında büyüme gösterdi. 2025’in ilk dokuz ayında ihracat hacmi 720 milyon dolara ulaşırken, sektör yıl sonu için 1 milyar dolarlık ihracat hedefine doğru ilerliyor.

Dünya makarna sektörünün önemli temsilcilerini bir araya getiren organizasyonda, Türkiye’nin makarna üretimindeki güçlü konumu, küresel pazarın geleceği ve değişen tüketici trendleri ele alındı.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Uluslararası Makarna Organizasyonu (IPO) Başkanı Carl Zuanelli, İstanbul’un Dünya Makarna Günü için en uygun şehirlerden biri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “İstanbul, antik çağların mirasını modern dünyanın dinamizmiyle birleştiren eşsiz bir şehir. Tıpkı makarna gibi... Makarna, derin geleneklere sahip ama her zaman yeniliğe uzanan bir üründür. Türkiye, hem kaliteli durum buğdayı hem de güçlü sanayisiyle küresel makarna üretiminde önemli bir rol oynuyor. Bu ürün, kültür, siyaset ve ekonomi fark etmeksizin insanları bir sofrada buluşturabiliyor. Makarna sınır tanımayan bir gıda.”

Zuanelli, hem İtalyan köklerine hem de küresel makarna kültürüne değinerek, makarnanın dünyanın dört bir yanında sevilmesinin tesadüf olmadığını vurguladı. “İtalya’dan Brezilya’ya, Rusya’dan Türkiye’ye kadar makarna, her mutfağa uyum sağlayabilen ve paylaşıldıkça anlam kazanan bir üründür.”

Türk makarna sektörü dünyada ikinci sırada

Ev sahibi sıfatıyla konuşan TMSD Yönetim Kurulu Başkanı Aykut Göymen, Türkiye makarna sanayisinin geldiği noktayı rakamlarla anlattı: “Türk makarna sektörü bugün yaklaşık 3 milyon tonluk üretim kapasitesi ile dünyanın en büyük ikinci üreticisi ve 1,5 milyon tonluk ihracatıyla yine ikinci büyük ihracatçısı konumunda. 160’tan fazla ülkeye ihracat gerçekleştiriyoruz. İç ve dış pazarda toplam büyüklüğümüz 2 milyar dolara ulaşmış durumda.”

Göymen, Türkiye’nin bu başarıyı yalnızca üretim gücüyle değil, aynı zamanda yüksek kaliteli Anadolu durum buğdayı ile elde ettiğini belirterek, “Makarnalık durum buğdayının gen merkezi Anadolu’dur. Bu topraklarda 12.000 yıl öncesine dayanan bir buğday kültüründen söz ediyoruz. Dünyanın en kaliteli makarna buğdayı burada yetişiyor,” dedi.

“Makarna bir kültürdür”

Etkinlik boyunca sektör temsilcileri, makarnanın yalnızca bir gıda değil, bir kültür olduğunun altını çizdi. Göymen, bu konuda yapılan araştırmalardan örnekler vererek şöyle dedi: “Tüketicilerin büyük kısmı makarnanın unda yapıldığını sanıyor. Oysa makarna, irmikten üretilir. İçinde katkı maddesi, tuz veya koruyucu yoktur. Türkiye’deki sade makarnalar tamamen doğal içeriklidir. Üstelik her makarna şeklinin bir anlamı vardır. Örneğin penne gibi çizgili makarnalar, sosu daha iyi tutmak için özel olarak tasarlanmıştır. Bu bile başlı başına bir Ar-Ge ürünüdür.”

İstanbul’da düzenlenen Dünya Makarna Günü etkinliği, Türkiye’nin hem üretim hem ihracat gücünü bir kez daha ortaya koyarken, sektörün geleceğine dair umut verici mesajlar verildi. Türk makarna sanayisi, kaliteli üretim altyapısı, güçlü ihracat potansiyeli ve zengin kültürel mirasıyla dünya sofralarında daha fazla yer alma hedefini bir kez daha teyit etti.

“Türkiye’de makarna kültürünü güçlendirmeliyiz”

Etkinliğin bir başka ev sahibi olan Makarna Üreticileri ve Sanayicileri Derneği Başkanı Nihat Uysal ise konuşmasında, Türkiye’nin makarnalık buğday üretiminde dünya lideri olmasına rağmen, iç tüketimin hâlâ istenilen seviyede olmadığını vurguladı: “39 yıldır bu sektörün içindeyim. Türkiye, en kaliteli makarnalık buğdaya sahip ülkelerin başında geliyor. Ancak ne yazık ki toplumumuzda makarna hâlâ hak ettiği statüye kavuşmuş değil. Hâlâ misafir geldiğinde pilav pişiriliyor. Oysa makarna hem ekonomik hem de besleyici bir ürün. Ortalama 1 dolarlık makarna ile dört kişiyi doyurmak mümkün. Dünyada bu özelliğe sahip başka bir ürün yok.”

Uysal, pandemi döneminde makarna pişirmenin bir kültüre dönüştüğünü, insanların kendi mutfaklarında farklı soslar ve tariflerle makarnayı yeniden keşfettiğini ifade ederek, iç tüketimin önümüzdeki yıllarda daha da artacağına inandığını söyledi.