Dünya Makarna Günü, bu yıl sektörün güçlü büyüme rakamlarıyla karşılanıyor. Uluslararası Makarna Örgütü’nün (IPO) verilerine göre küresel makarna üretimi 2025 yılında yaklaşık 17,3 milyon tona ulaşarak son 15 yılda neredeyse iki katına çıktı. İtalya 4,1 milyon tonu aşan üretimiyle dünya liderliğini sürdürürken, Türkiye ikinci büyük üretici konumunda yer aldı. IPO Başkanı Carl Zuanelli, makarnanın erişilebilirliği, pratikliği, besleyici yönü ve farklı kültürlere uyum sağlama kabiliyeti sayesinde dünya sofralarındaki yerini güçlendirdiğini vurguluyor.

Her yıl 25 Ekim’de kutlanan Dünya Makarna Günü, 2026’da yalnızca bir günlük kutlamanın ötesine geçerek sektörün geleceğine ilişkin küresel bir buluşmaya dönüşüyor. Bu yıl 30 Ekim’e kadar devam edecek etkinliklerin merkezinde ise 27-28 Ekim tarihlerinde İtalya’nın Parma kentinde gerçekleştirilecek uluslararası toplantı bulunuyor.

Uluslararası Makarna Örgütü’nün ev sahipliğindeki buluşmada 200’ün üzerinde makarna üreticisi, tedarik zinciri temsilcisi, sektör kuruluşu, kurumsal temsilci, şef, gıda uzmanı ve bilim insanının bir araya gelmesi bekleniyor. Toplantılarda sektörün karşı karşıya olduğu güncel sorunların yanı sıra sağlık, sürdürülebilirlik, inovasyon ve makarnanın geleceğin gıda sistemindeki rolü ele alınacak.

Dünyanın bir taraftan gıda güvensizliği ve yetersiz beslenme, diğer taraftan obezite gibi birbirinden farklı ancak eş zamanlı sorunlarla mücadele ettiği bir dönemde IPO, makarnanın erişilebilir, besleyici ve farklı beslenme kültürlerine uyarlanabilir yapısına dikkat çekiyor.

15 yılda üretim neredeyse ikiye katlandı

Dünya Makarna Günü kapsamında açıklanan veriler, makarna sektörünün son yıllarda ulaştığı küresel ölçeği de ortaya koyuyor. IPO verilerine göre 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 17,3 milyon ton makarna üretildi. Bu rakam, 15 yıl önceki küresel üretim seviyesinin neredeyse iki katına karşılık geliyor.

Makarna üretiminin coğrafi yayılımı da genişliyor. Bugün 40 ülkede yıllık 20 bin tonun üzerinde makarna üretiliyor. Kişi başına yıllık makarna tüketiminin en az 1 kilogram olduğu ülke sayısı ise 48’e ulaşmış durumda.

Küresel üretim sıralamasında İtalya, yıllık 4,1 milyon tonu aşan hacmiyle liderliğini koruyor. İtalya’yı Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri takip ediyor. Mısır, Almanya, Rusya, Brezilya, İspanya ve Peru da dünyanın önemli makarna üreticileri arasında bulunuyor.

Bu tablo, makarnanın artık yalnızca Akdeniz ve Avrupa mutfağıyla özdeşleşen bir ürün olmaktan çıkarak küresel bir gıda kategorisine dönüştüğünü gösteriyor.

Türkiye üretimde dünya ikincisi

IPO’nun açıkladığı veriler Türkiye’nin küresel makarna sanayisindeki güçlü konumunu da bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, 2025 itibarıyla İtalya’nın ardından dünyanın ikinci büyük makarna üreticisi konumunda bulunuyor.

Türkiye yalnızca üretimde değil, tüketimde de dünyanın önde gelen makarna pazarları arasında yer alıyor. IPO verilerine göre kişi başına yıllık tüketimde İtalya 23,3 kilogramla ilk sırada bulunuyor. İtalya’yı 18,8 kilogramla Tunus, 17,1 kilogramla Macaristan ve 16,8 kilogramla Almanya izliyor. Türkiye ise kişi başına 12,5 kilogramlık yıllık tüketimle önemli pazarlar arasında yer alıyor.

Üretimin farklı coğrafyalara yayılması ve tüketimin birçok ülkede günlük beslenme alışkanlıklarının parçası haline gelmesi, makarna sektörünün önündeki büyüme alanlarının yalnızca geleneksel pazarlarla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Carl Zuanelli

Zuanelli: Makarnanın gücü kendini yeniden keşfedebilmesinde

Uluslararası Makarna Örgütü Başkanı Carl Zuanelli’ye göre üretim ve tüketim rakamları, makarnanın küresel başarısının yalnızca bir bölümünü anlatıyor.

Zuanelli, makarnanın güçlü ve tanınabilir kimliğini korurken farklı kültürlerin tariflerine ve tüketim alışkanlıklarına uyum sağlayabilmesinin kategorinin en önemli özelliklerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.

“Rakamlar ve trendler, makarnanın insanların hayatındaki değerinin hikâyesinin yalnızca bir kısmını anlatıyor. Çok tanınabilir bir kimliği korurken ve nesilleri ile kültürleri aynı masanın etrafında bir araya getirirken, çok sayıda tarif ve gelenek aracılığıyla kendini yeniden keşfedebilen çok az gıda vardır.”

Zuanelli, makarnanın gücünü erişilebilirlik, sadelik ve tüketiciye sunduğu yaratıcı özgürlükle ilişkilendiriyor. Aynı zamanda sektörün sürdürülebilirlik ve kaynakların korunması konusunda giderek artan sorumluluğuna işaret ediyor.

IPO Başkanı, üreticilerin bu küresel başarı hikâyesindeki rollerinin beraberinde önemli bir sorumluluk getirdiğini belirterek, sektörün makarnanın kalitesini korurken ürünün gelecekteki potansiyelini geliştirmeye devam etmesi gerektiğini vurguluyor.

Makarnanın sosyal boyutu araştırmalarla öne çıkıyor

Dünya Makarna Günü kapsamında paylaşılan çalışmalar, makarnanın yalnızca üretim ve tüketim rakamlarıyla değil, sosyal yaşam içindeki yeriyle de değerlendirildiğini ortaya koyuyor.

142 ülke ve bölgeden elde edilen veriler kullanılarak hazırlanan Dünya Mutluluk Raporu 2025, aile ve arkadaşlarla daha sık birlikte yemek yemenin daha yüksek yaşam memnuniyeti ve daha fazla olumlu duyguyla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Bu ilişkinin özellikle gençler arasında dikkat çekici olduğu belirtiliyor.

Innova Market Insights tarafından beş kıtada 15 ülkeden en az 15 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmaya göre ise Z ve Y kuşağı tüketicilerinin yaklaşık üçte biri her hafta arkadaşları veya aileleri için evde yemek pişiriyor.

IULM Üniversitesi Davranış ve Beyin Laboratuvarı tarafından gerçekleştirilen çalışma da makarnanın sosyal boyutuna farklı bir açıdan yaklaşıyor. Beyin aktivitesi, kalp atış hızı ve cilt iletkenliği gibi göstergelerin izlendiği araştırmada, birlikte makarna hazırlamanın ve yemenin kişiler arasındaki duygusal bağ üzerindeki etkileri incelendi.

Araştırmanın sonuçlarına göre birlikte makarna pişirmek ve yemek, birlikte film izlemek veya oyun oynamak gibi sosyal etkinliklere kıyasla daha yüksek olumlu duygusal aktivasyon ve daha güçlü kişilerarası bağlantı göstergeleriyle ilişkilendirildi.

Sosyal medyada makarna konuşmaları yüzde 11,45 arttı

Makarnanın yükselişi yalnızca üretim hatlarında ve tüketim rakamlarında görülmüyor. Ürün, özellikle genç tüketiciler arasında dijital dünyanın en görünür gıda kategorilerinden biri haline geliyor.

Veri istihbarat platformu Tastewise verilerine göre makarnayla ilgili çevrimiçi tartışmalar son bir yılda yüzde 11,45 arttı. Mac & cheese, spagetti ve lazanya gibi klasik ürünler popülerliğini korurken, farklı mutfak kültürlerini buluşturan füzyon tarifleri de hızla yayılıyor.

Japon ve İtalyan mutfaklarını bir araya getiren tariflerle ilgili çevrimiçi sohbetler yüzde 18,51 artarken, Endonezya'nın geleneksel balık köftesi Pempek'ten esinlenen makarna tarifleri hakkındaki konuşmaların yaklaşık yüzde 3.000 artması, tüketicilerin makarnayı yeni tatlarla yeniden yorumlamaya yönelik ilgisini gösteriyor.

FoodTok da bu dönüşümün önemli platformlarından biri haline gelmiş durumda. Baked Feta Pasta, Spaghetti Alfredo, Gigi Hadid Pasta ve Marry Me Pasta gibi tarifler yüz milyonlarca görüntülenmeye ulaşırken; gochujang, chili crisp ve farklı sebze bazlı sosların kullanıldığı kültürler arası tarifler makarnanın yeni nesil tüketiciyle kurduğu ilişkinin kapsamını genişletiyor.

Bu eğilim, sektör açısından da önemli bir değişime işaret ediyor. Makarna artık yalnızca uygun fiyatlı ve pratik bir temel gıda değil; farklı soslar, içerikler, şekiller ve mutfak kültürleri üzerinden sürekli yeniden yorumlanabilen küresel bir ürün platformuna dönüşüyor.

Türkiye’den Tel Şehriye Tatlısı dünya seçkisinde

IPO, Dünya Makarna Günü kapsamında makarnanın kültürleri bir araya getiren yönünü göstermek amacıyla dünyanın farklı ülkelerinden sekiz tarif de seçti.

Türkiye bu seçkide, tel şehriyenin şeker ve limonla karamelize edilerek cevizle soğuk servis edildiği Tel Şehriye Tatlısı ile temsil ediliyor. Seçkide ayrıca Meksika'dan Codito a la Poblana, Arjantin'den ev yapımı pesto soslu Rigatti, İspanya'dan Fideuà, Almanya'dan Schinkennudeln, Rusya'dan Pel'meni, ABD'den Squid Ink Linguine ve İtalya'dan Carbonara bulunuyor.

Farklı coğrafyalardaki bu tarifler aynı zamanda makarnanın yerel damak tatlarına uyum sağlama kapasitesini ortaya koyuyor.

IPO’dan bir milyar porsiyonluk taahhüt

Dünya Makarna Günü’nün 2026 gündeminde sosyal sorumluluk da önemli bir yer tutuyor. IPO ve üyeleri, küresel gıda güvensizliğiyle mücadeleye katkıda bulunmak amacıyla dünya çapındaki kuruluşlar ve dernekler aracılığıyla on yıl içerisinde toplam bir milyar porsiyon makarna bağışlamayı taahhüt ediyor.

IPO'nun paylaştığı verilere göre bu girişim kapsamında iki yıldan kısa bir süre içerisinde dünya genelinde yaklaşık 150 milyon porsiyon makarna dağıtıldı.

Bu girişim, makarnanın ekonomik ve kolay hazırlanabilen bir ürün olmasının yanı sıra gıdaya erişim tartışmalarındaki rolünü de gündeme taşıyor.

IPO’nun Dünya Makarna Günü vesilesiyle ortaya koyduğu tablo, sektörün hem hacim hem de coğrafi yayılım açısından büyümeye devam ettiğini gösteriyor. Küresel üretimin 17,3 milyon tona ulaşması, Türkiye’nin dünyanın ikinci büyük üreticisi konumunu koruması ve makarnanın dijital dünyada yeni tariflerle sürekli yeniden keşfedilmesi, sektörün geleneksel kimliğinin yanında güçlü bir dönüşüm geçirdiğine işaret ediyor.

Carl Zuanelli’nin mesajı ise bu dönüşümün merkezinde makarnanın temel avantajının değişmediğini ortaya koyuyor: erişilebilir, pratik ve besleyici bir gıda olarak farklı kültürlerin, kuşakların ve tüketim alışkanlıklarının içinde kendine yer bulabilmesi.