Türkiye tarihin en bereketli rekolte dönemlerinden birini geride bırakırken, TMO Mart 2025’ten bu yana kapalı tutulan ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatını 29 Temmuz 2026 itibarıyla yeniden serbest bıraktı. Üretici ve tüccar nezdinde memnuniyetle karşılanan bu kontrollü adım, bir yandan iç piyasadaki arz baskısını hafifletip çiftçi lehine fiyat dengesi sağlamayı hedeflerken, diğer yandan TMO’nun stok ve finansman yükünü hafifletecek.
Küresel iklim krizinin ve kuraklığın Avrupa’daki tarım alanlarını vurduğu bir dönemde Türkiye, tam tersi bir tabloyla tarihinin en güçlü rekolte dönemlerinden birini yaşıyor. Yağışların bereketiyle dolup taşan iç piyasa stokları ve rekor hububat üretimi, TMO’nun ihracat politikalarında yeni bir sayfa açmasını sağladı. Ofis’in internet sitesinden yapılan resmî açıklamada, yurt içi üretim, mevcut stok seviyeleri ve iç tüketim ihtiyacı dikkate alınarak arz güvenliğinin yeterli düzeye ulaştığı vurgulandı. Bu doğrultuda, iç piyasa arz güvenliğini sağlamak amacıyla Mart 2025’ten bu yana kapalı tutulan ekmeklik buğday ve buğday kırıkları ihracatına 29 Temmuz 2026 itibarıyla yeniden izin verildi.
Ancak bu adım kontrolsüz bir çıkış anlamına gelmiyor. Süreç, Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri (OAİB) Genel Sekreterliği üzerinden alınacak başvuruların TMO tarafından onaylanmasıyla "kontrollü ve dengeli" bir mekanizmayla yürütülecek.
İHRACAT ADIMI İÇ PİYASAYI NASIL ETKİLEYECEK?
Buğdayda ihracat kapısının açılması çiftçi ve tüccarı memnun etti. 16 aydır süren ihracat yasağı sebebiyle sadece iç piyasada ürün satabilen üretici ve tüccar, bu kararla birlikte kontrollü de olsa bir serbestlik kazandı. Rekor hasatla birlikte iç piyasadaki arz baskısının hafiflemesi ve ürünün küresel pazarlarda değer bulacak olması, piyasadaki fiyat dengesini çiftçi lehine destekler nitelikte. Ekmeklik buğdayın hammadde olarak yurt dışına çıkışının iç piyasadaki kepek ve kırık buğday arzı ile yem fiyatlarına tam olarak nasıl yansıyacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
BUĞDAY İHRACATINDA BEKLENTİLER VE MUHTEMEL SONUÇLAR
- TMO’nun Finansman ve Stok Yükü Hafifleyecek: Özel sektörün yüksek faiz ortamı sebebiyle stok yapmaktan çekindiği bu sezonda, alımların büyük kısmını üstlenmek durumunda kalan TMO, ihracat kanalıyla devasa stok yükünü ve finansman baskısını bir nebze olsun dengeleyebilecek.
- Çiftçi İçin Fiyat Desteği: Piyasada oluşabilecek arz fazlasının fiyatları tabana çekmesi önlenecek, üreticinin elindeki ürün değerini koruyacak.
- Küresel Pazarda Türkiye Varlığı: Avrupa'nın rekolte düşüşleriyle boğuştuğu bu sezonda Türkiye, bölgesel bir tahıl tedarikçisi olarak küresel pazardaki konumunu güçlendirecek.