Avrupa’nın yıllardır Türk makarnacılara uyguladığı kotanın benzerini ABD, İtalyan makarnasına uygulamayı planlıyor. ABD’nin İtalyan makarnasına yönelik %92 oranındaki yeni vergisi, Amerikan perakende raflarında fiyat artışına açabilir.

Küresel makarna ticaretinde dengeleri değiştirebilecek yeni bir gelişme yaşanıyor. ABD’nin İtalya’dan ithal edilen makarnalara uygulamayı planladığı %107’lik gümrük vergisi, yalnızca transatlantik ticareti değil, dünya makarna pazarındaki güç ilişkilerini de etkileyecek nitelikte.

ABD Ticaret Bakanlığı’nın yürüttüğü anti-damping soruşturmasının ardından, İtalya’dan ithal edilen makarnalara uygulanacak gümrük vergisinin %107’ye kadar çıkarılması gündemde. Mevcut durumda Avrupa Birliği menşeli ürünlere uygulanan %15’lik verginin üzerine ek olarak %91,74 oranında bir ilave vergi getirilmesi planlanıyor. Bu vergiler, ithal makarnanın maliyetini neredeyse iki katına çıkaracak.

ABD Ticaret Bakanlığı, İtalya’nın önde gelen 13 makarna ihracatçısı hakkında anti-damping soruşturması yürütüyor. Liste arasında sektörün devleri olan Pasta Garofalo, La Molisana, Barilla, Antiche Tradizioni di Gragnano, Pastificio Tamma ve Agritalia da bulunuyor. Soruşturmanın temelinde, bu firmaların makarnayı kendi ülkelerinde sattıkları fiyatın altında bir bedelle ABD pazarına sundukları iddiası var. Dünya Ticaret Örgütü’ne göre “dumping”, ithalat yapılan ülkenin üreticilerini fiyat rekabetiyle piyasadan dışlamak amacı taşıyan haksız bir ticaret uygulaması olarak tanımlanıyor.

İronik biçimde, bugün İtalyan üreticiler Washington yönetiminin korumacı politikalarıyla karşı karşıya kalırken, Türk makarnacılar yıllardır benzer bir tabloyu Avrupa Birliği nezdinde yaşıyor.

Avrupa Birliği, Türkiye’nin makarna ihracatındaki güçlü yükselişini dengelemek amacıyla uzun süredir kota ve ek vergi uygulamalarıyla Türk üreticilerin rekabet gücünü sınırlıyor. Türkiye, dünya makarna ihracatında İtalya’nın ardından ikinci sırada yer almasına rağmen, AB pazarına yönelik satışlarını belirli bir kotanın (20 bin ton) üzerinde gerçekleştirdiğinde ton başına 120 Euro ek gümrük vergileriyle karşılaşıyor.

Bu durum, Türk üreticiler için uzun yıllardır adil olmayan bir rekabet ortamı yaratırken, ABD’nin şimdi İtalyan üreticilere yönelttiği yüksek vergi hamlesi, küresel ticaretteki çifte standardı gözler önüne seriyor. Bir anlamda, Türk makarnacılar yıllardır yaşadıklarını şimdi İtalyanlar deneyimliyor.

ABD’nin Vergi Hamlesi: Yeni Fırsatlar mı, Yeni Belirsizlikler mi?

ABD’nin İtalyan makarnasına yönelik %107 oranındaki yeni vergisi, kısa vadede Amerikan perakende raflarında fiyat artışına, orta vadede ise tedarik zincirinde yeni fırsatlara yol açabilir.

ABD pazarında doğacak bu boşluk, fiyat–kalite dengesi yüksek ürün sunabilen ülkeler için yeni kapılar açabilir. Türkiye bu noktada güçlü bir aday olarak öne çıkıyor. Türk makarna sektörü, gerek yüksek üretim kapasitesi gerekse farklı pazarlara hızlı uyum sağlama kabiliyeti sayesinde bu dalgalanmayı fırsata çevirebilir. 2025 yılı itibarıyla 160’tan fazla ülkeye ihracat yapan Türk makarnacıları, üretim teknolojisi, ürün çeşitliliği ve rekabetçi fiyat yapısıyla ABD pazarındaki açığı kısmen doldurabilir.

Ancak analistler, ABD’nin korumacı politikalarının genel bir ithalat daralması yaratma riskine de dikkat çekiyor. Eğer Washington yönetimi bu tutumu yaygınlaştırırsa, Türk ihracatçıların ABD’ye erişimi de zorlaşabilir. Bu nedenle, Türk makarnacıların Latin Amerika, Orta Doğu ve Afrika gibi büyüyen pazarlara yönelimini hızlandırması olası görünüyor.

ABD’nin İtalyan makarnasına yönelik vergi hamlesi, yalnızca iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini değil, küresel tahıl ve unlu mamuller ticaretinin yönünü de etkileyebilecek nitelikte. Bu durum, korumacılık politikalarının gıda fiyatları üzerindeki doğrudan etkisini yeniden gündeme getiriyor.

Küresel Ticarette Yeni Denge Arayışı

Uzmanlara göre, ABD’nin bu adımı küresel makarna tedarik zincirinde yeni bir denge oluşturabilir. Makarna ihracatında dünya ikincisi konumundaki Türkiye için, ABD pazarında İtalyan ürünlerinin karşılaşacağı engeller yeni fırsat pencereleri doğurabilir. ABD’nin Avrupa menşeli makarnaya uygulayacağı yüksek vergiler, Türk üreticilerin hem fiyat hem de tedarik süreleri açısından rekabet avantajını güçlendirebilir.

ABD’nin İtalyan makarnasına yönelik bu vergi hamlesi, yalnızca iki ülke arasındaki ticari gerilimi değil, küresel ölçekte ticaret akışlarını da yeniden şekillendirecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Türk makarnacıların uzun yıllardır maruz kaldığı kısıtlamaların benzerini şimdi İtalyan üreticilerin yaşaması, küresel gıda ticaretinde dengelerin hızla değiştiğini bir kez daha gösteriyor.