Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) son MARS Bülteni, Batı ve Orta Avrupa’da devam eden aşırı sıcaklar ile ciddi su açığının yazlık ürünlerde verim beklentilerini önemli ölçüde düşürdüğünü ortaya koydu. AB genelinde yazlık ürünlere ilişkin verim tahminleri aşağı yönlü revize edilirken, bazı ürünlerde verimin son beş yıllık ortalamanın yüzde 14 altına inebileceği bildirildi.

Avrupa’da uzun süredir etkili olan sıcak ve kurak hava koşulları, tarımsal üretim üzerindeki baskısını artırıyor. JRC tarafından yayımlanan Ağustos 2026 tarihli MARS Bülteni’ne göre, özellikle Batı ve Orta Avrupa’da yazlık ürünlerin gelişimi ciddi biçimde olumsuz etkilendi.

Yüksek sıcaklıklar ve olağanüstü düzeydeki su açığı; bitkilerde döllenmenin azalmasına, biyokütle birikiminin yavaşlamasına, dane dolumunun bozulmasına ve erken olgunlaşmaya yol açtı. Etkilerin bölgelere göre orta düzeyde verim kayıplarından ciddi üretim düşüşlerine kadar değiştiği, kuraklığın en ağır yaşandığı bazı bölgelerde ise ürün kaybının kaçınılmaz hale gelebileceği belirtildi.

Mısırda verim beklentileri geriledi

Olumsuz hava koşullarından en fazla etkilenen ürünlerin başında dane mısır geliyor. Fransa, Almanya’nın güneyi, İtalya’nın kuzey ve orta kesimleri, Avusturya, Çekya, Slovakya, Macaristan ve Romanya’nın batısında yüksek sıcaklıklar ile yetersiz yağışlar, yazlık ürünleri özellikle çiçeklenme ve verim oluşumu dönemlerinde baskı altına aldı.

Batı Fransa, kuzey ve orta İtalya, Almanya’nın güneybatısı, Çekya’nın güneyi, Slovakya, Macaristan ve Batı Romanya’da daha önce belirlenen olumsuzlukların ağustos ayında ağırlaştığı bildirildi. JRC, bu bölgelerde verimlerin önemli ölçüde düşmesini ve yerel ölçekte ürün kayıpları yaşanmasını bekliyor.

Sulama suyunun sınırlı olması ve bazı bölgelerde su kullanımına getirilen kısıtlamalar da bitkiler üzerindeki stresi artırdı. Bu gelişmeler doğrultusunda AB genelindeki bütün yazlık ürünler için verim tahminleri belirgin şekilde aşağı çekildi. Bazı ürünlerde tahminlerin son beş yıllık ortalamanın yüzde 14 altına kadar gerilediği kaydedildi.

Benelüks ve Balkanlarda da üretim baskı altında

Benelüks ülkeleri, Slovenya ve Hırvatistan’da haziran sonundan itibaren şiddetlenen sıcak ve kurak koşullar, yazlık ürünleri kritik gelişim aşamalarında etkiledi. Özellikle mısır için verim beklentileri düşürülürken, sulama imkânının bulunmadığı alanlarda kayıpların daha yüksek olabileceği ifade edildi.

Güney İrlanda, Almanya’nın kuzeyi ve Danimarka’da ortalamanın altında kalan yağışların ardından toprak nemi düşük seviyelere indi. Bu bölgelerde henüz önemli bir ürün kaybı belirlenmemesine rağmen, kuraklığın devam etmesi halinde yazlık ürünlerin zarar görebileceği uyarısı yapıldı.

Güney Polonya, Ukrayna’nın batısı ve Bulgaristan’ın batısında da toprak nemi açığının bazı üretim alanlarını etkilediği bildirildi. Ancak ülkelerin diğer bölgelerindeki daha elverişli koşullar sayesinde etkinin ulusal düzeyde şimdilik sınırlı kaldığı belirtildi.

Türkiye’nin güneyinde aşırı sıcaklık uyarısı

JRC, İspanya’nın kuzeyi ile Türkiye’nin güneyinde yerel olarak çok yüksek sıcaklıklar kaydedildiğine dikkat çekti. Rapora göre aşırı sıcakların ürün koşulları üzerindeki etkileri şu aşamada sınırlı kaldı. Bununla birlikte sıcak hava koşullarının sürmesi, bölgedeki tarımsal üretim açısından yakından izlenmesi gereken bir risk oluşturuyor.

Kuraklık yalnızca tarla ürünlerini değil, çayır ve mera verimliliğini de önemli ölçüde düşürdü. Mera imkânlarının daralması, özellikle hayvancılık işletmeleri açısından kaba yem tedarikine yönelik endişeleri artırdı.

Kışlık tahıllarda görünüm daha dengeli

Yazlık ürünlerdeki olumsuz tabloya karşılık, hasadı büyük ölçüde tamamlanan kışlık tahılların AB genelindeki verim görünümü daha dengeli seyrediyor. JRC, kışlık tahıllarda verim beklentilerinin genel olarak son beş yıllık ortalama seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı.

İspanya, Fransa, Almanya, Avusturya, Çekya, Slovakya, Macaristan, Romanya, Polonya, Litvanya ve Ukrayna’da sezonun erken dönemindeki olumsuz hava koşulları verim beklentilerini aşağı çekmişti. Daha sonra yaşanan sıcak hava dalgaları ise ürünlerin olgunlaşmasını ve hasadı hızlandırdı.

Batı ve Orta Avrupa’nın geniş bölümünde beklenen daha serin ve yağışlı havanın yazlık ürünlere bir miktar rahatlama sağlaması bekleniyor. Ancak JRC, hava koşullarındaki iyileşmenin bugüne kadar oluşan verim kayıplarını telafi etmek için geç kaldığına dikkat çekiyor.