Değerli okurlarımız,

Dergimizin 98’nci sayısıyla birlikteyiz.

Bu sayımızda daha önce belirlediğimiz dosya konularından çok patlak veren ABD-İsrail-İran savaşının sektöre yansımalarını işledik. Küresel gıda arz zincirinin en hassas halkalarından birine, Ortadoğu’da derinleşen krizin fırıncılık ve makarna sektörüne yansımalarına mercek tutuyoruz. ABD-İsrail-İran üçgeninde tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanma noktasına gelmesi, meseleyi sadece bir enerji krizi olmaktan çıkarıp doğrudan soframızın maliyetine dönüştürüyor.

Dünya petrol akışının %20’sinin geçtiği bu kritik su yolu, aynı zamanda küresel azotlu gübre ticaretinin %25’ine, bölge ülkelerinin ise 30 milyon tonluk tahıl ithalatına ev sahipliği yapıyor. Hürmüz’deki tıkanıklık; navlun maliyetlerini fırlatırken, sigorta risk primlerini ve enerji fiyatlarını yukarı çekerek buğdayın «teslim maliyetinde» ani şoklar yaratıyor. Son verilere göre binlerce geminin Körfez içinde atıl kalması veya Ümit Burnu’na yönelerek rota değiştirmesi, ek maliyetler ve 14 güne varan gecikmeler anlamına geliyor.

Fırıncılık ve makarna sektörü için asıl büyük tehlike ise gübre ve enerji sarmalında gizli. Küresel üre ticaretinin %35’ini sağlayan bölgedeki aksamalar, tam da ekim döneminde gübre fiyatlarını hızla yukarı taşıdı. Bu durum, önümüzdeki sezonun üretim rekoltesini ve maliyet tabanını şimdiden tehdit ediyor. İthalata bağımlı ekonomilerde «hayat pahalılığı şoku» riski artarken, hükümetlerin stok pozisyonlarını yeniden gözden geçirdiği bir döneme giriyoruz.

Bu sayımızda, Hürmüz’deki krizin unlu mamuller ve makarna piyasasındaki «dalga etkisini» tüm detaylarıyla analiz ettik. Jeopolitik risklerin gıda güvenliğiyle bu denli iç içe geçtiği bir süreçte, sektör paydaşlarımızın stratejik kararlarında bu yeni gerçekliği merkeze alması hayati önem taşıyor.

Keyifli okumalar dilerim.