Endüstriyel tasarım, akıllı fabrikalar, değirmencilik, tahıllar ve gıda yenilikleri alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Mustafa Bayram, Bilimin Sanatı isimli bloğunda, “KAMYON VE YOKUŞ AŞAĞI MODELİ: COVİD-19” bir makale kaleme aldı.
Dünyada ülkemizde yaşanan Covid-19 sürecini harika bir dille anlatan Gaziantep Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Akademisyeni Prof. Dr. Mustafa Bayram’ın makalesi şöyle:
[caption id="attachment_4486" align="aligncenter" width="600"]
Prof. Dr. Mustafa Bayram[/caption]
“KAMYON VE YOKUŞ AŞAĞI MODELİ: COVİD-19”
Dünya ülkeleri Korona döneminde kendi modelini geliştirerek mücadele etmişti. Şimdi, ortak bir modelle (Haziran ayı itibari ile) yeni bir modeli uyguluyor: Kamyon-Yokuş aşağı modeli…
Kamyonun yokuştan aşağı inmesi gerekiyor. Kamyon bizler, yokuş covid süreci…
Aşı ve ilaç bulunmadığı için dünyadaki ülkeler karantinadan çıkıp “yeni normallerle” normalleşmeye çalışıyorlar ancak ellerinde yüklü bir kamyon var ve bu kamyonun yokuş aşağı emniyetli şekilde indirilmesi gerekiyor. Zor olan kısım kamyonu devirmeden belli hızla düzlüğe indirebilmek.
Yokuş aşağı inerken kamyonu ya motor freni ya da balata freni ile indirmek gerekiyor. Ancak, frene çok fazla ve uzun süre basıldığı zaman balatalar ısınıyor. Bu sebeple arada bir frenleri bırakmak kamyonun hızlanmasına katlanmak gerekiyor. Eğer frenler devreden çıkarsa kamyonu durdurabilmek için yol kenarında bir “acil çıkış rampası” gerekiyor. O rampa yeniden karantinaya dönmek anlamına geliyor. Şimdilik ülkeler ekonomik risklerden dolayı bu rampaya girmek istemiyor.
Bazı ülkeler bu tehlikeli inişte kamyondan yaşlı nüfusu indirmiş durumda, onlar aşağıya (aşı/ilaç bulunarak) ya yürüyerek inecek ya da sonra dönüp onlar tekrar alınacak.
Kimse balatalara güvenmiyor çünkü fren patlarsa durum vahim. Onun için motor freni de kullanılmaya çalışılıyor (sosyal mesafe, maske vs) ama o frenleme de kompresöre aşırı baskı yapıyor.
Kamyon yoldan aşağı doğru ilerlerken diğer sorun ise yol işaretlerinin bulunmaması. Yokuşun mesafesi tabelalarda bulunmuyor. Onun için sis kaplı yolda yokuşun bitişi de bilinmiyor. Kamyonda ise herkes var. Devrilir veya yoldan çıkarsa herkes büyük zarar görecek.
Bu iniş esnasında kamyon motorununda sürekli yağlanması ve mekanik kısmın aksamaması gerekiyor. Aynı anda kamyona da bakım yapılıyor. Kamyonda taşınanların da motive edilmesi ve morallerinin bozulmaması gerekiyor.
Balatalar ısınır, kompresör devre dışı kalırsa, acil çıkış rampası kaçırılırsa kamyonun duracağı düzlüğü kaç kişi görebileceği ise bir muamma.
Hepimize iyi yolculuklar…