Hayri OĞUŞ

“2020’in son çeyreğinden 2025’e kadar, biz sektörün üreticileri olarak çok daha iyi ve avantajlı konuma geleceğiz. Ülkemizde fırın makinaları sektörümüzün tamamının ihracatı 2019 yılı verilerine göre 530 milyon dolar civarında. Araştırmalara göre 2025 yılına kadar sektörümüzün küresel büyüklüğünün 20 milyar dolara ulaşması tahmin ediliyorsa bizim daha çok çalışmamız ve küresel pazardaki pazar payımızı artırmamız gerekiyor.”

Sofraların baş tacı ekmek, fırıncılık endüstrisinin ve unlu mamul ustalarının çalışmaları neticesinde sofralara ulaşıyor.

Dünyanın adeta milli gıdası olan ve binlerce çeşidi bulunan ekmeğin arkasında dev bir sektör yer alıyor.

Bugün 500 milyar dolara yaklaşan küresel unlu mamuller pazarının büyüklüğü sektördeki birçok firmayı sürekli yenilik yapmaya sevk ediyor.

AR&GE çalışmalarına ağırlık veren ve sektörde söz sahibi olmak isteyen Inoven Fırın Makinaları’da bunlardan bir tanesi.

Yenilikçi Fırın Teknolojileri sloganıyla faaliyet gösteren Inoven Fırın Makinaları Dış Ticaret Direktörü Hayri Oğuş, BBM Dergisi’ne verdiği röportajda firmanın hedeflerini dile getirdi.

Inoven olarak fırın makineleri sektöründe, Türkiye’de kaliteli ve yenilikçi ürünleri ile lider firmalardan birisi olduklarını anlatan Hayri Oğuş, “AR&GE çalışmalarına önem veriyoruz.

2030 da dünya markaları arasında olmayı hedefliyoruz. Çünkü şuanda, fırın makinaları sektöründe Türkiye’den dünyaya açılmış ve küresel bir markamız maalesef yok. Bunu biz başaracağız” diyor.

Inoven Fırın Makinaları Dış Ticaret Direktörü Hayri Oğuş’un sorularımıza verdiği cevaplar şöyle:

Merhaba Hayri Bey, unlu mamuller sektörüne hizmet veren bir firma yöneticisi olarak bize bu sektörde yaşanan gelişmeleri değerlendirebilir misiniz?

Küresel unlu mamuller pazarının büyüklüğü 2019 verilerine göre dünya çapında 478,4 milyar dolara ulaşmıştır. Araştırmalara göre sektörün 2025’e kadar %2,6 CAGR (yıllık bileşik büyüme) oranında büyüme göstereceği tahmin ediliyor.

Şuanda unlu mamul üretim ve tüketim pazarı olarak Avrupa ve Amerika kıtası öne çıkmakla birlikte, bu durum 2020-2025 yılları arasında en fazla büyüme trendinin Asya Pasifik bölgesi (Çin, Hindistan, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda gibi ülkeler) olacağı ön görülmektedir.

Bu kadar büyük bir sektöre teknoloji ürüten siz makineciler işin neresindesiniz?

Tabi bu devasa sektöre paralel olarak, modern teknolojiyi kullanarak unlu mamullerin pişirilmesinde kullanılan endüstriyel yada ticari fırın ekipmanları sektörü de baş döndüren bir hızla gelişiyor. 2019 verilerine baktığımızda bu sektör dünya çapında 12,5 milyar dolar civarındadır.

Bu sektörün önümüzdeki 5 senede 2020 - 2025 arası her yıl % 6,1 oranında yıllık bileşik büyüme göstererek 20 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Baş döndüren bir hızla büyüyen pişirme endüstrisinde faaliyet gösteren Inoven Fırın Makinalarının çalışmaları ve hedefleri hakkında bilgi verebilir misiniz?

Biz Inoven olarak fırın makineleri sektöründe, Türkiye’de kaliteli ve yenilikçi ürünleri ile bilinen lider firmalardan birisiyiz. Zaten sloganımızda Yenilikçi Fırın Teknolojileridir.

Genç ve dinamik bir kadromuz mevcut. 12 yıl önce başladığımız bu serüvende çok yol kat ettiğimize inanıyorum ve tabiki daha gidecek çok yolumuzun olduğunu da söylemem gerekir.

2025 yılına kadar AR&GE yatırımlarımızı devam ettirmeyi düşünüyoruz ve 2030 da dünya markaları arasında olmak istiyoruz.

Çünkü şuanda, fırın makinaları sektöründe Türkiye’den dünyaya açılmış ve küresel bir markamız maalesef yok. Ama biz bu boşluğu inşallah hedeflediğimiz zaman diliminde ulaşıp doldurmak ve bir global Türk markası oluşturmak istiyoruz.

Bu hedefe ulaşmak doğrultusunda çalışmalarımızı ve planlarımızı yapıyoruz. İnşallah 2030’da Inoven’i dünya markaları arasında göreceğiz.

Global pazardaki oyuncuların Türk firmalara karşı avantajları ve Türkiye’deki üreticilerin dünya pazarlarındaki konumu hakkında düşüncelerinizi alabilir miyiz?

Küresel pazara baktığımızda, yerel bazlı üreticilerin dışında, sektörde üretici olan global oyuncu ülkeler öne çıkmaktadır. İlk başta Almanya, İtalya, Çin ve ABD’deki üretici markalar dünya pazarının % 50’sini domine ediyor.

Yüzde 20’sinde Türkiye, İspanya, Fransa gibi ülkeler öne çıkmaktadır. Diğer kalan % 30’luk kısmı ise ülkesel bazlı yerel üreticiler karşılamaktadır.

İlk 4 ülkenin avantajları alt yapı olarak baktığımızda ara mamul ve ham madde üretimi mevcut olduğundan, rekabetçi, daha yenilikçi ürünler çıkartabilmekte ve ülkesel bazlı marka oluşundan dolayı birçok pazara rahatlıkla girebildiklerini gördük.

Eğer biz ara mamül olayını ülke içinde daha kaliteli çözersek ve nitelikli mühendislik çalışmaları yapabilirsek pazar payımızı artıracağımız düşünüyorum.

Türkiye’nin bulunduğu coğrafi konum size bir avantaj sağlamıyor mu?

Bizim ülkemizin coğrafi konumundan dolayı yakın pazarlar olan Orta Doğu, Avrupa, Afrika, Rusya ve Orta Asya bölgesinde taşıma ve nakliye avantajımız mevcut ve esnek üretim alt yapımızdan dolayı müşteriye özel ürün üretebilmekteyiz.

Ek olarak, yukarıda saydığımız marka ülkelere baktığımızda fiyat olarak bazı ürünlerde biraz daha makul seviyede bulunduğumuzdan dolayı bizim ülkemizdeki markaları yada ürünleri yurt dışı alıcılar tercih etmektedir.

Türkiye’de sektörümüzde ihracat yapan firmalar diğer ülkelerin ihracatçılarına göre sık sık bu yakın bölgelere seyahat ve iş gezisi gerçekleştirdiğinden dolayı bu bölgelerdeki yerleşik alıcılar ile daha yakın ilişkiler kurmaktadırlar.

Buda Türkiye’deki üreticilerimizi yani bizi daha avantajlı konuma getiriyor. Yani artık global pazarda rekabet edebilmek için müşteri ilişkileri çok çok önemli hale geldi.

Ve gene konumumuz itibari ile de bir çok ülke ve coğrafyaya rahatlıkla uçuş mesafesinin avantajını kullanarak seyahat edebilecek konumdayız, bundan dolayı ürün yelpazemizi pazar taleplerine göre şekillendirerek daha uzak noktalarda dokunmadığımız pazarlara çevirmek istiyoruz.

PAZAR 20 MİLYAR DOLARA ULAŞACAK

Türkiye fırın makinaları sektörünün önümüzdeki süreçte küresel pazarlarda etkin olması için neler yapması gerekiyor?

Sektörün şuandaki yurt dışı taleplerine baktığımız zaman ve bize gelen taleplere göre, ülkemizin yükselen bir değer taşıması ve üretim alt yapımızın esnek olması ihracatta yukarı doğru bir ivme sergileyecektir.

Tabiki bu Covid-19 salgınından sonra ülke ve sektör olarak hızlı aksiyon almamız gerekiyor.

İnanıyorum ki, 2020’in son çeyreğinden 2025’e kadar, biz sektörün üreticileri olarak çok daha iyi ve avantajlı konuma geleceğiz. Ülkemizde fırın makinaları sektörümüzün tamamının ihracatı 2019 yılı verilerine göre 530 milyon dolar civarında.

Araştırmalara göre 2025 yılına kadar sektörümüzün küresel büyüklüğünün 20 milyar dolara ulaşması tahmin ediliyorsa bizim daha çok çalışmamız ve küresel pazardaki pazar payımızı artırmamız gerekiyor.

Biraz montaj sanayisinden çıkıp ara mamül parçalarını da ülkemizde üretip yenilikçi ürünler tasarlayarak 2025’e kadar yurt dışındaki bu büyük hacimli piyasada 1,5 milyar dolarlık pazarı yakalarız diye düşünüyorum.

Öngörülerime göre korona virüs sonrası bir çok alıcı ve tüketici Çin’den ürün tedarik etmeyi azaltacağı için yakın bölge yada güvenli gördükleri ülkelere yöneleceklerdir.

Burada da birçok avantajımız olduğu için Türkiye’deki bizim gibi üreticileri tercih edeceklerdir. Bundan dolayı biz ülke olarak alt yapımızı hızlı bir şekilde tamamlayıp AR&GE çalışmalarına yatırım yapmamız gerekir.

ÜRETİMİN YÜZDE 50’SİNİ İHRAÇ EDİYORUZ

Siz firma olarak ne konumdasınız ve ne hedefliyorsunuz?

Biz firma olarak, iç pazarda birçok nokta da bayi ve servis ağı oluşturduk, bundan dolayı iyi bir konumlanma sağladık. Ayrıca yurt dışı pazarlarına son 5 yıldır çok önem veriyoruz.

Hem firmamızın ihracatını geliştirmek, ülke ekonomisine katkı sağlamak ve hem de ülkemizden dünyaya açılmış bir global marka oluşturmak adına var gücümüzle çalışıyoruz.

İş gezileri düzenleyip, sektörümüzde organize edilen yurt içi ve yurt dışı birçok fuara katıldık. Firma olarak ihracatımız üretimimizin % 50’sini kapsamaktadır.

Uzak Doğudan, Güney Amerika’ya kadar birçok bölge ve ülkeye ihracat yapar hale geldik. Şuanda hali hazırda 40’ın üzerinde ülkeye ihracatımız mevcut. Önümüzdeki 5 sene içerisinde ihracattaki ülke sayısını 100 üzerine çıkarmayı planlıyoruz.

Tabiki burada pazarlamanın dışında hızlı yol almamızı sağlayan ve bundan sonrada sağlayacak olan diğer önemli etmen de müşterilerimizden gelen istek ve öneriler.

Müşterilerimizin bu önerileriyle ürünlerimize uyguladığımız inovasyon ile portföyümüze yeni ürünler ekleyerek AR&GE çalışmalarına devam etmeyi planlıyoruz.

EVDE EKMEK İÇİN FIRIN GELİŞTİRİYORUZ Koronovirus sonrası değişen tüketici taleplerine yönelik ne gibi hazırlıklar yapıyorsunuz?

Koronavirüs sonrası dünya genelinde sektörümüzde belli oranda değişecek tüketici alışkanlıkları mutlaka olacaktır. Öncelikle hazır ve kolay pişirilebilen donuk unlu mamul ürünlerin ev içi tüketimde daha fazla yer alacağını düşünüyoruz.

Ayrıca virüs sonrası insanlar daha hijyenik ve sağlıklı olacağını düşündükleri için evde kendilerinin hazırladığı ürünleri tüketmeyi tercih edebilirler.

Bizim de bu bağlamda ev de kullanılmak üzere yeni tasarladığımız ve yakında piyasaya süreceğimiz muadillerinden tamamı ile farklı olan ve unlu mamulleri daha güzel ve lezzetli pişiren ev tipi fırın projemiz var. Bu projenin nihai prototipi en geç bu sene sonuna doğru çıkmış olacak.

Bunda da hem yurt içi ve hem de yurt dışı taleplerini karşılayacak şekilde çalışmalarımızı yapıyoruz.

Dünya genelinde unlu mamuller sektörü giderek önem kazanıyor. Bazı fırınlar fazla eleman çalıştırmak yerine donuk ürünlere yöneliyor. Migros ve BİM gibi market zincirleri donuk ürünleri kendi bünyesinde pişirip sıcak satış yapıyorlar. Sizin bu pazara yönelik bir hazırlığınız veya çalışmanız var mı?

Biz hali hazırda bu alanda çalışmalar yapan süper market zinciri ile bazı projeler yürütüyoruz.

Tabiki bu gibi çalışmaları biraz daha aktif pazarlama aksiyonu yaparak ve bunun gibi market zincirleri ile yapacağımız projeler sonunda ürün portföyümüz netleşecektir.

Ama ürün gamımızda bulunan makineler zaten buna benzer projelerdeki talebe cevap verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Ek olarak, yurt dışında bayilerimiz üzerinden o ülkelerdeki süper marketlerde yerimizi almaya başladık.

Ve bundan sonrada bayilerimizden yada son kullanıcılardan gelecek taleplere göre de ürünlerimizde ve alt yapımızda değişiklikler yapmayı planlıyoruz.

Özellikle ülkemizde sokak fırınları bu dönemde çok başarılı çalışmalar yaptılar. Bu fırıncılık alanı dünya genelinde yaygınlaşabilir. Bunun içi bir hazırlığınız var mı? Firmamızın ürün çeşitliğine baktığınızda zaten müşterilerimizin % 80’i sokak fırıncılarıdır, sadece % 20’lik kısmı seri üretim yapan büyük işletmelerdir.

Hem direk satışlarımızda hem de gerek yurt içi gerekse yurt dışı bayilerimizin hedef müşterileri sokak fırıncılarıdır.

Son kullanıcıların elini kolaylaştıracak, ürettikleri ürünleri daha hızlı servis etmesine yarayacak yeni tipte makinalar tasarlıyoruz ve AR&GE ekibimizde ona göre çalışmalarını yürütüyor.

Sektörde bundan sonra ne gibi trendler göreceğiz? Sektörümüzün bundan sonraki trendlerine baktığımızda, butik sokak fırıncılığı ön plana çıkmakla birlikte ekşi mayalı – çeşit (yani artizan) ekmek yada ürünler ve glütensiz mamüller sağlıklı olduğu için daha fazla tercih edilecek.

Fırıncıların bu ürünlere daha fazla yöneleceğini düşünüyorum. Bundan dolayı, fırın makinaları sektörü de buna benzer ürünleri daha hassas pişiren fırın makineleri üretimine yönelecektir.

Ya da ürün gamında bulunan fırın makinelerinin dizaynlarında değişikliğe gideceğini düşünüyorum.

Ayrıca her geçen gün hayatımızın her alanında daha fazla yer almaya başlayan internet teknolojisini fırıncılarda çok yakından takip ediyor. İşlerini kolaylaştırmak isteyen işletmeler uzaktan kontrol edilebilir makinelere yöneliyor.

Örneğin sabah erken saatlerde iş yerine gelmeden uzaktan kontrol ederek fırınını ısıtması yada içinde bulunan ürünlerin uzaktan kontrolle pişirilmesi fırıncıların ve işletmelerin hayatını kolaylaştıracaktır. Bu tarz teknolojik fırınların daha çok ön plana çıkacağını düşünüyorum.

Sektörümüzde rakip olarak gördüğümüz bazı ülkeler bunun çalışmalarına başladılar. Bizim de bu trendi yakalamak adına bu alanda çalışmalara başladık ve daha da geliştirmeyi planlıyoruz.