Ekmek Sanayi İşverenler Sendikası Başkanı Çetin Keçeli, ekmek fiyatlarının sürekli gündemde tutulmasının sektörü zora soktuğunu söyledi. Ekmeğin girdilerinde fiyat artışlarının serbest, ancak ekmek fiyatı sabit tutulmasının büyük bir çelişki olduğunu ifade eden Keçeli, fiyat tarifesi sisteminin yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Çetin Keçeli
İstanbul Sanayi Odası tarafından düzenlenen “Ekmek ve Unlu Mamuller Sektöründe Riskler, Sanayileşme ve Kentsel Dönüşüm” toplantısında konuşan Ekmek Sanayi İşverenler Sendikası Başkanı Çetin Keçeli, maya fiyatlarında yaşanan sert artışa dikkat çekerek, ekmek üreticisinin kontrol edemediği maliyetler karşısında ayakta kalmakta zorlandığını vurguladı. Keçeli, “12–13 gün önce 12,5 kiloluk maya 550 liraydı, bugün 900 liraya çıktı. Bu artışlar serbest, ekmek fiyatı ise baskı altında tutuluyor” dedi.
Keçeli, ekmek üretiminde kullanılan ana girdilerin tamamının serbest piyasa koşullarında fiyatlandığını hatırlatarak, yalnızca ekmek fiyatının tarifeyle sınırlandırılmasının sektörde ciddi bir dengesizlik yarattığını ifade etti. Maya, un, enerji, akaryakıt, kira ve işçilik maliyetlerinin sürekli arttığını belirten Keçeli, fırıncının bu maliyetleri sabit fiyatlı ekmeğin içine sığdırmak zorunda kaldığını söyledi.
“Maya stratejik bir üründür. Üç büyük üreticinin piyasada uyguladığı fahiş fiyat artışları mutlaka denetlenmelidir. Biz bu durumu Bakanlığımıza yazılı olarak ilettik. ‘İnceleme yapılacak’ deniyor ama sahadaki gerçek değişmiyor” diyen Keçeli, bu yapının sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
Fiyat tarifesi sistemi yeniden ele alınmalı
Ekmek fiyatlarının tarifeyle belirlendiğini, komisyon kararlarının ticaret odalarında oylanarak yürürlüğe girdiğini hatırlatan Keçeli, sistemin teoride doğru ancak pratikte eksik işlediğini söyledi. “Eğer ekmek fiyatı sabitlenecekse, un ve maya fiyatları da belli dönemler için sabitlenmelidir. Aksi hâlde fırıncı zarar etmeye mahkûm edilir” ifadelerini kullandı.
Son 7–8 yılda çok sayıda fırıncının sektörden çekildiğine dikkat çeken Keçeli, bugün kimsenin yeni bir fırın açmak istemediğini, konkordato ve iflas haberlerinin bu yapısal sorunun sonucu olduğunu dile getirdi.
“Ekmek siyaset malzemesi olmaktan çıkarılmalı”
Keçeli, ekmeğin sürekli siyasi tartışmaların merkezine çekilmesinin sektöre zarar verdiğini belirterek, “Ekmek fırıncının ürettiği, halkın tükettiği temel bir gıdadır; siyasi bir araç değil, bir markadır” dedi. Belediyelerin çözümü yalnızca Halk Ekmek fırınları açmakta aramasının da sağlıklı olmadığını vurguladı.
Ayrıca, fiyat tarifeleri açıklandıktan sonra açılan iptal davalarının sektörde belirsizliği artırdığını ifade eden Keçeli, İstanbul’daki ekmek fiyatlarının makul seviyelerde olduğunu ve sürekli müdahalelerle istikrarın bozulduğunu söyledi.
Askıda ekmek ve kupon sistemi önerisi
Konuşmasında sosyal sorumluluk boyutuna da değinen Keçeli, askıda ekmek uygulamasının Türkiye genelinde yaygın olduğunu ve en büyük yükü yine fırıncıların taşıdığını belirtti. Sendika olarak muhtarlarla iş birliği içinde gerçek ihtiyaç sahiplerinin tespit edilmesini ve kupon sistemiyle ekmeğin Halk Ekmek fiyatlarından özel fırınlar aracılığıyla da dağıtılabileceğini ifade etti.
“Fakirin mutfağına sıcak ekmek girmesi için taşın altına elimizi koymaya hazırız” diyen Keçeli, bu konuda Bakanlığın öncülük etmesini istedi.
Personel sorunu derinleşiyor
Asgari ücret artışlarıyla birlikte personel maliyetlerinin daha da yükseleceğini belirten Keçeli, ekmek fiyatlarının baskı altında tutulmasının çalışan ücretlerini doğrudan etkilediğini söyledi. “Personelimize hak ettiği maaşı veremiyoruz. Bu da sektörde ciddi bir iş gücü sorununa yol açıyor” dedi.
Keçeli, toplu sözleşme sürecinin bu yıl sona ereceğini ve yeni dönemde tüm maliyetlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Sektörde iyileşme isteniyorsa, fiyatlar gerçek maliyetlerle uyumlu hâle getirilmelidir” mesajıyla konuşmasını tamamladı.