FAO, 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini 2,98 milyar tona indirdi. Temmuz ayından bu yana yapılan 3,4 milyon tonluk aşağı yönlü revizyonda mısır rekoltesine ilişkin kötüleşen beklentiler belirleyici oldu. Dünya, tarihin en büyük ikinci tahıl hasadına hazırlansa da Karadeniz’deki ihracat kısıtları Rusya ve Ukrayna’daki buğday stoklarının artmasına yol açarken, ithalatçıları alternatif tedarik kaynaklarına yöneltiyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel tahıl üretiminin 2026 yılında yüzde 2 gerileyerek 2018’den bu yana en sert yıllık düşüşü kaydetmesinin beklendiğini açıkladı. FAO, yayımladığı son Tahıl Arz ve Talep Raporu’nda, dünya tahıl üretimi tahminini temmuz ayına göre 3,4 milyon ton düşürerek 2,98 milyar tona çekti. Bu rakam, 2025’te ulaşılan rekor seviyenin 61,1 milyon ton altında olsa da tarihin en yüksek ikinci küresel tahıl üretimine işaret ediyor.  Son aşağı yönlü revizyonun temelinde, özellikle Avrupa Birliği’nde kötüleşen mısır üretim görünümü bulunuyor.

FAO Küresel Tahıl Üretimi Görünümü 2026/27 (*milyon ton)

AB’DEKİ REKOLTE KAYIPLARI MISIR GÖRÜNÜMÜNÜ ZAYIFLATIYOR

FAO, 2026 yılı dünya mısır üretimini 1,309 milyar ton olarak tahmin ediyor. Bu rakam, haziran ayındaki öngörünün yüzde 0,6 altında bulunuyor. Yaz boyunca devam eden sıcak ve kurak hava, başta Fransa ve Polonya olmak üzere Orta Avrupa’nın önemli üretim bölgelerinde ürün gelişimini olumsuz etkileyerek verim beklentilerini beş yıllık ortalamanın altına çekti.

Hindistan ve Paraguay’ın üretim tahminlerinde de daha sınırlı kesintilere gidildi. Bu düşüşler, beklenenden daha yüksek verimler sayesinde ortalamanın oldukça üzerinde üretim gerçekleştirmesi beklenen Arjantin ve Brezilya’daki yukarı yönlü revizyonları fazlasıyla dengeledi.

Bölgeler arasındaki üretim farklılıklarının 2026/27 sezonunda küresel mısır ticaretinin yönünü değiştirmesi bekleniyor. Yerli üretim görünümündeki bozulma nedeniyle Avrupa’nın ithalat ihtiyacının artacağı tahmin edilirken, güçlü küresel talep ve rekabetçi fiyatların ABD’nin dünyanın en büyük mısır ihracatçısı konumunu pekiştirmesi bekleniyor. Arjantin’in mısır ihracatının da 39 milyon tona ulaşarak Brezilya’nın sevkiyat hacmine yaklaşacağı öngörülüyor.

BUĞDAY TAHMİNİ YÜKSELDİ ANCAK ÜRETİM GEÇEN YILIN ALTINDA

FAO, mısırın aksine küresel buğday üretimi tahminini 4,2 milyon ton artırarak 810,7 milyon tona çıkardı. Verim beklentilerindeki iyileşme sayesinde Kanada ve Fas’ın üretim tahminleri yaklaşık 1,5’er milyon ton yükseltildi. Rusya ve Ukrayna’ya ilişkin tahminlerde de yukarı yönlü revizyona gidildi. Bu artışlar, yetersiz yağış ve yüksek sıcaklıkların verimi sınırlandırdığı Avrupa Birliği ile İngiltere’de yapılan aşağı yönlü revizyonları fazlasıyla karşıladı.

Son revizyona rağmen dünya buğday üretiminin, 2025’teki rekor seviyeye kıyasla 32 milyon ton veya yüzde 3,8 azalması bekleniyor. Böylece buğday, dünya tahıl üretiminde öngörülen toplam 61,1 milyon tonluk yıllık düşüşün yarısından fazlasını oluşturacak. Buna karşın 2026 üretimi, tarihin en büyük ikinci buğday hasadı olacak.

KARADENİZ’DEKİ KISITLAR ARZIN DAĞILIMINI DEĞİŞTİRİYOR

Sezon sonu dünya tahıl stoklarının 947,2 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu rakam açılış seviyesinin yalnızca yüzde 0,2 üzerinde ve FAO’nun temmuz tahmininin 10,7 milyon ton altında bulunuyor.

Küresel dönem sonu buğday stoklarının 2026/27 sezonunda 7,4 milyon ton artarak 350,2 milyon tona çıkacağı tahmin ediliyor. FAO, bu artışın bir bölümünün, kısıtlanan Karadeniz ihracat güzergâhları ve alternatif koridorlardaki yetersiz kapasite nedeniyle Rusya ve Ukrayna’da gerçekleşmesini bekliyor. 

Aynı dönemde küresel buğday ticaretinin 12,9 milyon ton veya yüzde 6,1 gerileyerek 197,2 milyon tona düşeceği öngörülüyor. Değişen gemi trafiği koşulları, yükselen lojistik riskleri ve alternatif güzergâhlardaki kapasite sınırlamaları, Karadeniz menşeli tahılın piyasaya çıkış zamanı ve sevkiyatların coğrafi dağılımı üzerindeki belirsizliği artırıyor. FAO’ya göre bu durum, ithalatçıların tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesine ve rakip menşelerin sevkiyat olanaklarının güçlenmesine yol açıyor.

Küresel Tahıl Ticareti ve Stok Durumu

İri taneli tahıl stoklarında ise daha sıkı bir tablo öne çıkıyor. FAO, dönem sonu stok tahminini temmuz ayına göre 13,5 milyon ton düşürdü. Kesinti hem mısır hem de arpa stoklarındaki aşağı yönlü revizyonlardan kaynaklandı. ABD’nin güçlü mısır ihracatı, AB ve Paraguay’daki zayıflayan üretim görünümü ile Çin’in yemlik arpa talebinin sürmesi, iri taneli tahıl stoklarının artmasını sınırlandıracak.

Küresel tahıl stok-kullanım oranının 2025/26 sezonundaki yüzde 31,9 seviyesinden yüzde 31,6’ya gerilemesi bekleniyor. FAO, bu oranın tarihsel ölçütlere göre nispeten rahat bir küresel arz durumuna işaret ettiğini belirtiyor. Ancak stokların belirli ülkelerde yoğunlaşması ve ürünün açık veren pazarlara ulaştırılmasındaki güçlükler önemli risk unsurları olmayı sürdürüyor.

KÜRESEL TAHIL TİCARETİ REKOR SEVİYEDEN GERİLEYECEK

Dünya tahıl kullanımının 2026/27 sezonunda 5,5 milyon ton veya yüzde 0,2 artarak 2,965 milyar tona ulaşacağı tahmin ediliyor. İri taneli tahıllar ve pirinç kullanımının artması, buğday kullanımının ise gerilemesi bekleniyor.

Buğday kullanımındaki düşüş, 2025’teki yüksek üretimin bol miktarda buğdayın hayvan yemi olarak ve daha sınırlı ölçüde endüstriyel amaçlarla değerlendirilmesini teşvik etmesinin ardından geliyor.

Küresel tahıl ticaretinin 2026/27 sezonunda 509,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Tahmin temmuz ayına göre 1,7 milyon ton artırılmış olsa da ticaret hacmi, 2025/26 sezonundaki rekor seviyenin 15,2 milyon ton veya yüzde 2,9 altında kalacak. Bu daralmanın yaklaşık yüzde 85’inin buğday ticaretindeki düşüşten kaynaklanması bekleniyor. Küresel buğday ticaretinin 12,9 milyon ton azalarak 197,2 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

AB, Rusya ve Ukrayna’nın ihracat tahminlerindeki kesintiler nedeniyle küresel arpa ticareti beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. Avustralya ve Kanada’nın, özellikle Çin’e yönelik sevkiyatlarının sürmesi bu düşüşü yalnızca kısmen telafi edecek.

Küresel pirinç üretiminin ise 2026/27 sezonunda 553,1 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Bu rakam, önceki sezon ulaşılan rekor seviyenin yüzde 1,9 altında bulunuyor. FAO, düşüşü üretici kâr marjlarının daralmasına ve ağırlıklı olarak El Niño’yla bağlantılı olumsuz hava koşullarına bağlıyor.

Dünya pirinç kullanımının 559 milyon tona ulaşması beklenirken, dönem sonu stoklarının rekor açılış seviyesine göre yüzde 2,7 azalacağı tahmin ediliyor. Uluslararası pirinç ticaretinin de 2026’da 60,5 milyon tonla 2025’teki zirvenin yüzde 1,9 altında kalması bekleniyor. Filipinler’in artan ithalat talebinin, Asya ve Afrika’nın bazı bölgelerinde zayıflayan talebi dengelemeye yetmeyeceği öngörülüyor.